• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

Ο δαίμονας, τα καινά δαιμόνια και το τελευταίο φύλλο συκής

Το τελευταίο χρονικό διάστημα η κυπριακή κοινωνία, αλλά δυστυχώς για εμάς και ολόκληρη η υφήλιος, έγιναν θεατές των όσων αποκαλύφθηκαν μέσω του περιβόητου ρεπορτάζ του δικτύου Αλ Τζαζίρα και ιδιαίτερα των highlights αποσπασμάτων από το εν λόγω βίντεο. Η αποκάλυψη των καινών (δήθεν) δαιμονίων απλά επιβεβαίωσαν το παρασκήνιο που επικρατεί στην τάλαινα πατρίδα μας διαχρονικά, ουχί πάντως εσχάτως, αφού πλέον έχει πέσει και το τελευταίο φύλλο συκής, καταρρίπτοντας δια παντός το κλασσικό, κυπριακής ευρεσιτεχνίας, αριστουργηματικό επιχείρημα «μα εν τζιαι εν εμείς, εν οι άλλοι που τα κάμνουν». Τελικά δεν είναι μόνον οι άλλοι που τα κάνουν, αλλά ορθότερα δεν είναι μόνοι οι άλλοι όταν τα κάνουν.

Όπως έχει διαφανεί, αξιώματα τα οποία δόθηκαν δια της ψήφου του λαού διαφημίζονται, ανερυθρίαστα μάλιστα, με σκοπό να επιδείξουν ότι μπορούν να αποτελέσουν εργαλεία προλείανσης του εδάφους για την επιτυχή και κυρίως άμεση, έως και στιγμιαία, αξιοποίηση του επενδυτικού προγράμματος της Κυπριακής Δημοκρατίας από διάφορους αλλοδαπούς με αμφίβολο έως και σκοτεινό παρελθόν. Ακούστηκε δε μετά παρρησίας ότι για την υλοποίηση αυτής της προσπάθειας αξιοποίησης των δυνατοτήτων του επενδυτικού προγράμματος, αλλά και των αναγκαίων «ανεπίσημων» επιταχυντικών διεργασιών, θα παρασχεθεί σε ενδιαφερόμενους «full support» όπως αναφέρθηκε από τον δεύτερο τη τάξει θεσμό της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αναρωτιέται δε ο απλός πολίτης, ουδόλως άδικα, αν ο ίδιος ή ο οποιοσδήποτε συμπολίτης του, οι νόμιμοι ιδιοκτήτες δηλαδή αυτής της πατρίδος, ένιωσαν ποτέ εντόνως ότι απολαμβάνουν «full support» από αυτό το κράτος. Το ένιωσαν όταν το σύστημα υγείας είναι υπό κατάρρευση και αν δεν έχει κάποιος ένα στιβαρό κομπόδεμα, για να απευθυνθεί στον ιδιωτικό τομέα, τότε είναι καταδικασμένος στη μοίρα του, με μόνη ελπίδα τη θεία πρόνοια; Όταν μέρος του πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας;  Όταν ο τομέας της παιδείας πνέει τα λοίσθια; Όταν η οικονομία είναι στον αναπνευστήρα και οι αρμόδιοι περί άλλων τυρβάζουν; Όταν η άμυνα της πατρίδος μας στηρίζεται σε ένα γελοιωδέστατο και ανύπαρκτο προϋπολογισμό για τόπο που βρίσκεται υπό κατοχή; Όταν ο εχθρός αλωνίζει στην αυλή μας, καγχάζοντας σαρδόνια και λοιδορώντας μας για την απάθεια και την αδυναμία μας; Το κάθε αξίωμα έχει σκοπό την πολυσχιδή εξυπηρέτηση του απλού πολίτη και του καλώς νοουμένου συμφέροντος του συνόλου της κοινωνίας, προς την οποία αυτοδικαίως οφείλεται η πλήρης στήριξη της από τους θεσμούς του κράτους και όχι να χρησιμοποιείται, η παρεπόμενη του κάθε θεσμού, πολιτική επιρροή με σκοπό, κατά την κυπριακήν, να «τάσσεται» τοιουτοτρόπως βοήθεια για «διευκόλυνση ή επιτάχυνση» διαδικασιών.

Πέραν αυτού έγινε παγκοσμίως γνωστό ότι τα κριτήρια του επενδυτικού προγράμματος αποτελούν τη βιτρίνα όχι όμως και την ουσία εφόσον με διάφορα τεχνάσματα και φαντασμαγορικούς ελιγμούς, τα οποιαδήποτε κριτήρια-εμπόδια μπορούν να υπερπηδηθούν. Πληροφορηθήκαμε ότι μέσα σε 5 λεπτά μπορεί κάποιος, λόγω κενού στο κυπριακό σύστημα ως ελέχθη, να αποκτήσει νέο όνομα, νέα ταυτότητα και μετά να του δοθεί και νέα υπηκοότητα και ουσιαστικά το κυπριακό σύστημα να μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο, άλλο άνθρωπο και ως τέτοιος ουσιαστικά να είναι απαλλαγμένος πλέον από νομικές ευθύνες, κάτι ωσάν να αναπαριστούμε ένα κακέκτυπο αντίγραφο σεναρίου της γνωστής αμερικάνικης ταινίας «Face/Οff». Ως επίσης, επειδή βεβαίως το κράτος μας, όταν θέλει, έχει τη λύση για τα πάντα, εάν ο ενδιαφερόμενος για την απόκτηση κυπριακού διαβατηρίου δεν πληροί ο ίδιος τα κριτήρια, τα οποία βεβαίως έχουν τον λόγο τους που ετέθησαν με συγκεκριμένο τρόπο, μπορεί να επενδύσει τα χρήματα η σύζυγος του στο όνομα της και αν δεν υπάρχουν αποδείξεις για την προέλευση τους τότε να δημιουργηθούν. Έτσι ο Mr X και ο κάθε Mr X, ως σύζυγος, δια αυτής της οδού μπορεί να εξασφαλίσει το ζητούμενο. Ο αρωγός σε αυτή την προσπάθεια ποικίλει αναλόγως των γούστων και των διαθέσιμων χρημάτων και το εύρος της διαθέσιμης «ανεπίσημης» βοήθειας που μπορεί να προσφερθεί περιγράφηκε με τέσσερις λέξεις, «the higher, the better».

Φυσικά σε αυτόν τον ορυμαγδό των εξελίξεων δεν μπορεί να μείνει ασχολίαστη και η στάση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας προς δημοσιογράφους να μην ρωτήσουν περί των τεκταινομένων διότι «θα τους πάρει ο δαίμονας». Το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης του κάθε πολίτη είναι αναντίλεκτο, στην περίπτωση δε των δημοσιογράφων λαμβάνει και τη μορφή της απόκτησης πληροφοριών μέσα από ερωτήσεις και προς δημόσια εκτιθέμενα πολιτικά πρόσωπα. Το γεγονός ότι υπό την επίκληση της υπερφυσικής κακόβουλης οντότητας της εκκλησιαστικής παράδοσης, ήτοι του δαίμονα, ωσάν να φοβερίζουμε νήπια υπό τον τρόμο του κακού μπαμπούλα, προκειμένου να γίνει διήθηση των ερωτήσεων που θα υποβληθούν από δημοσιογράφους, σαφώς και παρεμποδίζει την ελευθερία της έκφρασης, έστω και αν για χάρη συζήτησης δεχθούμε ότι ειπώθηκε δήθεν υπό τύπον αστείου. Πάντως, εκ του αποτελέσματος, μάλλον έσπειρε τον τρόμο στους δημοσιογράφους, παρά προκάλεσε τον γέλωτα. Προσέτι είναι άξιο παρατήρησης ότι οι διάφοροι κύκλοι οι οποίοι διαρρήγνυαν τα ιμάτια τους ως διαπρύσιοι θιασώτες του δικαιώματος της ελευθερίας της έκφρασης στη γνωστή πρόσφατη περίπτωση των σκίτσων που απεικόνιζαν τον Ιησού Χριστό, δεν θεώρησαν πρέπον ή αναγκαίο να υποστηρίξουν την ελευθερία έκφρασης των λειτουργών του δημοσιογραφικού επαγγέλματος με τον ίδιο κατηγορηματικό τρόπο, ωσάν βασιλικότεροι του βασιλέως, δηλώνοντας απλά την κραυγαλέα απουσία τους, διαλέγοντας ουσιαστικά το πότε θα υποστηρίξουν την προστασία των, κατά τα άλλα, erga omnes εφαρμοζομένων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ο τύπος αποτελεί τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στο κοινό και τους πολιτικούς του εκπροσώπους καθώς παρέχει τη δυνατότητα στο κοινό να διαμορφώσει γνώμη για τις απόψεις και τη στάση των πολιτικών, δίδοντας την ευκαιρία στους πολιτικούς να σχολιάζουν ζητήματα που ενδιαφέρουν την κοινή γνώμη (υπόθεση ΕΔΑΔ Castells εναντίον Ισπανίας, αριθμός αίτησης 11798/85, ημερομηνίας 23.4.1992). Η ελευθερία του τύπου εντάσσεται στο γενικό δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης του άρθρου 10 της ΕΣΔΑ κατοχυρώνοντας και το δικαίωμα του κοινού να λαμβάνει αυτήν την πληροφόρηση και σχετίζεται με το συμφέρον του κοινού για πλουραλιστική ενημέρωση μέσω των δημοσιογράφων οι οποίοι προστατεύονται, ώστε να επιτελέσουν αποτελεσματικά τον ρόλο τους ως δημόσιοι επιτηρητές, εντασσόμενο βεβαίως σε αυτό και το δικαίωμα της λήψης πληροφοριών, που εμπίπτει στο προστατευτικό πεδίο της ελευθερίας του τύπου, ως βασικό προπαρασκευαστικό στάδιο της δημοσιογραφίας (υπόθεση ΕΔΑΔ Társaság a Szabadságjogokért εναντίον  Ουγγαρίας, αριθμός αίτησης 37374/05, ημερομηνίας 14.4.2009). Το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης δεδομένα υπόκειται σε νόμιμους περιορισμούς, έναν εκ των οποίων σαφώς και δεν αποτελεί η επίκληση του βλοσυρού δαίμονα.

Πέραν των ανωτέρω, ηχεί αρκούντως ενοχλητικά και προσβλητικά στα αυτιά του μέσου πολίτη ότι όλα τα πιο πάνω συνοψίζονται στη φράση «this is Cyprus». Ενοχλεί επίσης να παρουσιάζεται η καθημερινότητα της πατρίδος μας ως απόσπασμα αμερικάνικης ταινίας φαντασίας όπου με διάφορα εφέ όλα γίνονται και όλα είναι εφικτά. Αν ίσχυε το περίφημο πλέον «this is Cyprus» θα σήμαινε ότι ο καθείς εξ ημών μετέρχεται πρακτικών που ομολογούνται στα επίμαχα βίντεο, κάτι το οποίο δεν ισχύει. Όλα αυτά δεν αποτελούν εισαγωγή καινών δαιμονίων αλλά ένα δείγμα του τι συμβαίνει όταν ο μέσος πολίτης καθεύδει τον νήδυμο ύπνο, αφοσιωμένος στην προσπάθεια του να εξασφαλίσει τον άρτο τον επιούσιο για τον ίδιο και την οικογένεια του. Βεβαίως ουδέν κακόν αμιγές καλού στους πρόθυμους να αντιληφθούν ότι από μακρού χρόνου πλέον, είμαστε στο εμείς και είναι στο εκείνοι. Ο νοών νοείτο, ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω. Φυσικά ο κάθε πολίτης δεν είναι άμοιρος ευθυνών διότι στηρίζοντας το ίδιο σαθρό σύστημα, υπό την αιγίδα της «κουμπαροκρατίας» και της «ρουσφετολογίας», δεν δικαιούται να απαιτεί διαφορετικό αποτέλεσμα.

Εν κατακλείδι, η φράση «this is Cyprus», έχει στοιχειώσει και πλήττει καίρια την εθνική και προσωπική υπερηφάνεια του απλού πολίτη, ο οποίος γνωρίζει από πρώτο χέρι ότι η Κύπρος δεν είναι απλά μια ανοιχτή αγκάλη αγοραίας πολιτογράφησης, δια περίεργων ατραπών και μεθόδων, για λογής λογής διεθνώς σεσημασμένα πρόσωπα, αλλά υπάρχει μια άλλη Κύπρος στην οποία η πλειοψηφία των πολιτών, μέσα από δύσκολες καταστάσεις σε πολλά επίπεδα, πασχίζει να επιβιώσει εθνικά και βιοποριστικά, χωρίς το «full support» του σφυρίζοντος αδιάφορα, για τον απλό πολίτη, κράτους αδικίας. Πριν από αρκετά χρόνια ο αείμνηστος Γλαύκος Κληρίδης αποκαλούσε την Κύπρο, μεταξύ σοβαρού και αστείου, με το εν τέλει διαχρονικό ευφυολόγημα «δημοκρατία της μπανανίας». Δυστυχώς ή ευτυχώς τα πολύ σοβαρά ζητήματα αποδίδονται, σε κάποιες περιπτώσεις, υπό τύπο αστείου αποτελώντας μια συγκεκαλυμμένη, περιβεβλημένη από χιούμορ, ευκαιρία που κρούει τον κώδωνα για αυτοκριτική και αναθεώρηση, αν υπάρχει βεβαίως η διάθεση να αποδείξουμε ότι «this is not Cyprus», αλλά κυρίως να αποδείξουμε ότι ακόμα υπάρχουν αξίες και ιδανικά. Τα υψηλά και ενάρετα όμως εξ αυτών…

 

Σωτήρης Ζαχαρίου

Μέλος Δεξαμενής Νομικής Σκέψης

«Κράτος Δικαίου»

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *