• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

Συμβίωση, Ομοφυλοφιλία και Υιοθεσία

Το σύμφωνο συμβίωσης ορίζεται ως η συμφωνία που συνάπτεται ανάμεσα σε δύο πρόσωπα, με την οποία ρυθμίζονται οι όροι και τα έννομα αποτελέσματα της συμβίωσής τους, τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά τη λήξη της. Θεωρείται ισοδύναμο ή ανάλογο με γάμο σε ορισμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε χώρες στις οποίες επιτρέπεται ο γάμος ζευγαριών του ιδίου φύλου αναγνωρίζεται συνήθως και το σύμφωνο συμβίωσης ατόμων του ιδίου φύλου.

Παρόλο που η Κύπρος είναι μια συντηρητική χώρα στην οποία η ομοφυλοφιλία θεωρείτο ποινικό αδίκημα, πολλές ήταν οι χώρες που δεν αναγνώριζαν τις ενώσεις προσώπων του ιδίου φύλου. Παρόλα αυτά το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) με τις αποφάσεις του ερμηνεύει κατά τέτοιον τρόπο την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), ώστε πλέον να αναπτύσσει  ένα προστατευτικό πλέγμα αναγνωρίζοντας και στηρίζοντας την οικογενειακή ζωή και στα ομόφυλα ζευγάρια.

Για παράδειγμα το 2013, η Ελλάδα καταδικάστηκε από το ΕΔΔΑ στην υπόθεση Βαλλιανάτος κ.λπ. κατά Ελλάδος (7.11.13), για την παραβίαση των άρθρων 8 και 14 της ΕΣΔΑ, για το λόγο ότι ο νόμος 3719/2008 απέκλειε τα ομόφυλα ζευγάρια από τη δυνατότητα σύναψης συμφώνου συμβίωσης. Ειδικότερα, στην υπόθεση Schalk and Kopf κατά Αυστρίας, 24.6.2010  το ΕΔΔΑ έχει αποφανθεί ότι ένα ζευγάρι ομοφύλων το οποίο διαβιώνει σε σταθερή σχέση απολαμβάνει οικογενειακή ζωή. Επίσης στην υπόθεση Oliari et al. κατά Ιταλίας, 21-10-2015, αναγνωρίστηκαν τα οικογενειακά δικαιώματα σε ομοφυλόφιλα ζευγάρια και πλέον θεωρείται παράνομη η αδράνεια του εθνικού νομοθέτη του κάθε κράτους, όταν δεν πράττει με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην εμποδίζονται τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια να απολαμβάνουν την οικογενειακή ζωή και όλα τα νομικά δικαιώματα, τα οποία απορρέουν από αυτή, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τα ετερόφυλα ζευγάρια.

Η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ  οδήγησε στην ανάγκη για αναβάθμιση των νόμων μας σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα καθώς και τους νόμους που είχαν να κάνουν με τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Το 2015 η Κυπριακή Βουλή των Αντιπροσώπων πέρασε τον περί Πολιτικής Συμβίωσης Νόμο 184(I)/2015 με 39 ψήφους υπέρ, 12 κατά και 3 αποχές, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 09 Δεκεμβρίου 2015, και ο οποίος θεσπίζει την πολιτικής συμβίωση μεταξύ δύο ατόμων του ιδίου ή του αντίθετου φύλου και αναγνωρίζει στα μέρη τα ίδια δικαιώματα με τον γάμο, πλην όμως εμποδίων τα οποία θέτει για την τεκνοθεσία.

Το νομοσχέδιο ενώ παρέχει στους ομοφυλόφιλους όλα τα δικαιώματα που παρέχει ένας γάμος μεταξύ ετεροφυλόφιλων απαγορεύει την υιοθεσία παιδιών από ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Είναι ένας τέτοιος περιορισμός όμως συνταγματικός; Γιατί να απαγορεύεται σε έναν ομοφυλόφιλο να υιοθετήσει ένα παιδί. Και από την άλλη, ποιος μπορεί να γνωρίζει ότι ο υποψήφιος γονιός είναι ομοφυλόφιλος; Παρόλο που ο νόμος απαγορεύει την τεκνοθεσία στα ομόφυλα ζευγάρια, ένας ομοφυλόφιλος/η μπορεί ήδη να υιοθετήσει ένα παιδί ως μοναδικός γονιός αφού δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε τις σεξουαλικές προτιμήσεις του καθενός. Ενώ υπάρχει δηλαδή αλληλεγγύη στη γονιμότητα και η δωρεά σπέρματος και ωαρίων αποτελεί πλέον πρακτική που ακολουθείται και στην Κύπρο, οι ίδιοι αυτοί άνθρωποι που δωρίζουν το σπέρμα/ωάριο τους δεν μπορούν να έχουν ίσα δικαιώματα στην υιοθεσία και τη γονική μέριμνα. Είναι τουλάχιστον άδικο αν όχι τραγικό να μπορείς να αναπαράγεις το DNA σου αλλά ταυτόχρονα να σου στερείται η δυνατότητα υιοθεσίας.

Αυτομάτως, με τη σύναψη του συμφώνου συμβίωσης, κατά την οποία το ομόφυλο ζευγάρι επισημοποιεί τη σχέση του, του απαγορεύεται να υιοθετήσει ένα παιδί (αλλά βιολογικά μπορεί να το γεννήσει αν είναι ομοφυλόφιλη μητέρα, και νομικά να το αναγνωρίσει αν είναι ομοφυλόφιλος πατέρας). Με άλλα λόγια ένας ομοφυλόφιλος μπορεί να κάνει παιδί, μπορεί επίσης να υιοθετήσει παιδί μόνος του αλλά δεν μπορεί αν έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης. Πως μπορεί ένας τέτοιος περιορισμός να είναι συνταγματικός αφού παραβιάζει θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και δίνει ως μόνη λύση την στέρηση του δικαιώματος των ομοφυλόφιλων στην απόκτηση παιδιων.


Είναι δεδομένο ότι η ισχύουσα νομοθεσία στερεί σε μια ομάδα πολιτών την απόλαυση βασικών ατομικών και θεμελιωδών δικαιωμάτων. Η πρόσβαση στην υιοθεσία είναι ανθρώπινο δικαίωμα και οι αποφάσεις και η στάση μας απέναντι στην υιοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια θα πρέπει να έχει ως γνώμονα το συμφέρον των παιδιών και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων τους.  Δεν είναι τυχαίο που τα ομόφυλα ζευγάρια υιοθετούν τα παιδιά με τη μεγαλύτερη ανάγκη.  Δεδομένα από το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η υιοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια επιτρέπεται, δείχνουν ότι τα ομόφυλα ζευγάρια είναι πιο πρόθυμα να υιοθετήσουν παιδιά τα οποία είναι πιο δύσκολο να τοποθετηθούν σε οικογένειες.

Η λήψη μέτρων από την πολιτεία για τη μείωση του στίγματος και του ομοφοβικού συναισθήματος, θα βελτιώσει τις εμπειρίες των οικογενειών αυτών αλλά θα προσφέρει και καλύτερα στοιχεία για μελέτη, μειώνοντας τη μεροληψία από μέρους των συμμετεχόντων που προσπαθούν να αποδείξουν ότι είναι ικανοί και ισότιμοι με την υπόλοιπη κοινωνία.

Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (ΑΨΕ) ήδη από το 2004 έχει ανακοινώσει στη βάση πολυάριθμων μελετών ότι «δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να υποστηρίζουν ότι η γονεϊκή αποτελεσματικότητα εξαρτάται από τον σεξουαλικό προσανατολισμό των γονέων: Οι  λεσβίες και οι ομοφυλόφιλοι άντρες είναι το ίδιο πιθανό με τους ετεροφυλόφιλους γονείς να παρέχουν υποστηρικτικά και υγιή περιβάλλοντα στα παιδιά τους». Η ΑΨΕ παρακολουθεί στενά την πορεία της επιστημονικής έρευνας από το 2002 και συνεχίζει μέχρι σήμερα να είναι αντίθετη στη διάκριση εναντίον των ομόφυλων ζευγαριών, όσον αφορά ζητήματα υιοθεσίας.

Ας αναλογιστούμε ο καθένας από εμάς τους ουσιαστικούς λόγους που θα πρέπει να επιτραπεί η υιοθεσία παιδιών από ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Είναι καλύτερο σαν αποτέλεσμα το να μπορούν ομόφυλα ζευγάρια να υιοθετήσουν παιδιά, αφού τα παιδιά στα ιδρύματα είναι περισσότερα από τις ετερόφυλες οικογένειες που θέλουν να αναλάβουν ένα τέτοιο παιδί. Συνεπώς, θα έχουμε λιγότερα παιδιά στα ιδρύματα, περισσότερες χαρούμενες οικογένειες, λιγότερα έξοδα στο κράτος και μεγαλύτερη συμμετοχή των παιδιών αυτών στην κοινωνία.

 

Γεωργία Ονουφρίου

Μέλος Δ.Ν.Σ.

«Κράτος Δικαίου»

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *