• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 10 ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ (ΕΣΔΑ) ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ

Η Οικουμενική Διακήρυξη για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) το 1948, καθορίζει τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες, για όλους τους ανθρώπους που κατοικούν στη γη, τις γυναίκες και τους άντρες. Με τη διακήρυξη αυτή, οι λαοί που αποτελούν τα Ηνωμένα Έθνη, διακήρυξαν την πίστη τους στα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου, στην αξιοπρέπεια που πρέπει να υφίσταται και να απολαμβάνει το άτομο, στην ισότητα και ίση μεταχείριση των δικαιωμάτων ανδρών και γυναικών, και μέσω αυτού του Χάρτη, με πίστη στον άνθρωπο και γνώμονα την ελευθερία του, οι λαοί αυτοί διακήρυξαν πως είναι αποφασισμένοι να συντελέσουν έτσι ώστε να υπάρξει κοινωνική πρόοδος και μέσα από αυτό να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες ζωής στα πλαίσια μιας ευρύτερης πνευματικής ατομικής και συλλογικής ελευθερίας. Μεταξύ αυτών των δικαιωμάτων, στη διακήρυξη, κατοχυρώνεται και το δικαίωμα ως προς την ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας (Α.10). Η απόλαυση αυτής της ελευθερίας δεν απευθύνεται μόνο αποκλειστικά σε άτομα, τα οποία ασπάζονται ή και ακόμα εναποθέτουν τη πίστη τους σε μια οποιαδήποτε θρησκεία, καθώς αυτό θα ερχόταν σε σύγκρουση με το άρθρο 2 της Οικουμενικής Διακήρυξης για τα Δικαιώματα του ανθρώπου το οποίο άρθρο συνοπτικά αναφέρει πως «όλοι έχουν δικαιώματα ανεξαρτήτως και αδιακρίτως φυλής, θρησκείας, χρώματος, φύλου, πεποιθήσεων, καταγωγής ή τόπου διαμονής». Αυτό το δικαίωμα συνιστά πολύτιμο αγαθό για όλους τους ανθρώπους, καθώς είναι ουσιώδες στοιχείο για τη ταυτότητα και τη κοσμοαντίληψη των πιστών, αν δούμε το δικαίωμα αυτό με βάση τη πιο θρησκευτική του διάσταση, όπως επίσης αποτελεί και ανεκτίμητο αγαθό για τους άθεους και τους αγνωστικιστές, τους σκεπτικιστές ή τους αδιάφορους. αν κάποιος θελήσει να κατανοήσει καλύτερα το τι γινόταν κάθε φορά που αυτό το δικαίωμα παραγνωριζόταν, πρέπει να εξετάσει το θέμα αυτό ιστορικά και να μάθει για τις πράξεις βαρβαρότητας εις τις οποίες οδηγήθηκε το ανθρώπινο είδος λόγω της περιφρόνησης που υπέστη το συγκεκριμένο θεμελιώδες δικαίωμα. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο καθηγητής Φ. Βεγλέρης «η επέμβαση στις ενδόμυχες λειτουργίες του στοχασμού και της πίστεως είναι το αλάνθαστο στοιχείο της τυρρανίας».

Αναφερόμενος πιο πάνω στον ορισμό πεποίθηση ή πεποιθήσεις, πρέπει αυτές να διακρίνονται στις ήδη υφιστάμενες εν γένει απόψεις ή ιδέες, οι οποίες προστατεύονται από το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ. Για να αποσαφηνιστεί το εάν μια πεποίθηση εμπίπτει στο πλαίσιο των δικαιωμάτων που προστατεύονται από την ΕΣΔΑ, το Δικαστήριο ανέπτυξε ένα ασφαλές κριτήριο στο πλαίσιο του άρθρου 2 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου, κατά το οποίο πρέπει να χαρακτηρίζεται μια συγκεκριμένη πεποίθηση από την ύπαρξη ενός βαθμού δύναμης, σοβαρότητας, συνεκτικότητας και σπουδαιότητας. Έτσι μέσα από αυτό το κριτήριο που εισήγαγε το Δικαστήριο μπορεί να υπάρξει ορθή διάκριση μεταξύ των πεποιθήσεων οι οποίες είναι βοηθητικές για τη δημιουργία μιας κοινωνίας πιο ανεκτικής και πιο ανοικτόμυαλης και χωρίς προκαταλήψεις ως προς τη διαφορετικότητα. Με τον όρο «σκέψη» εννοούνται οι ιδέες που προκύπτουν μέσω της νόησης του ανθρώπου. Επομένως γίνεται κατανοητό η σημαντικότητα της χρησιμότητας του σε ένα οργανισμό όπως ο ανθρώπινος, ο οποίος κατακλύζεται συνεχώς από επιθυμίες και συναισθήματα.

Όπως αποδίδεται, μέσα απο τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και της συνθήκης για την λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και όπως εκφράστηκαν και μέσω των κοινών δηλώσεων τους από τον βασιλιά των Βέλγων, τη βασίλισσα της Δανίας, το πρόεδρο της ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, το βασιλιά της Ισπανίας, τον πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας, ο πρόεδρος της Ιρλανδίας, το πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας, το Δούκα του Λουξεμβούργου και τη Βασίλισσα της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας: υπάρχει καταγεγραμμένη η αποφασιστικότητα για την ίδρυση μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα σέβεται και θα τιμά τις παγκόσμιες αξίες των απαράβατων και αναφαίρετων δικαιωμάτων του ανθρώπου, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας και του κράτους δικαίου.

 

 Σταματης Παπαβασιλειου

Μέλος Δ.Ν.Σ. «Κράτος Δικαίου»

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *