• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

Το Al Jazeera και το Κυπριακό Al Tsantir Panayrin. Μία πτυχή που πρέπει να αναδειχθεί και να διερευνηθεί.

Πέρασε ο φετινός Δεκαπενταύγουστος και δεν έγινε το αγαπημένο μου παναυριν της Παναγίας της Χρυσοσπηλιώτισσας στην Κάτω Δευτέρα. Εκεί πάμε κάθε χρόνο για να τιμήσουμε την Μεγαλόχαρη, να φάμε λοκουμάδες και να ζήσουμε λίγο την χαλαρή, ευχάριστα θορυβώδη ατμόσφαιρα. Αυτή είναι η χαρά του Κυπριωτικού παναυρκού. Τα πορικά, ο σουτζιούκκος, τα καζαντί,  οι πλανοδιοπώλες (άλλως παναυρκώτες) απλωμένοι με λογής λογής πραμάτιες στα τσαντίρια τους. Ο καθένας να φωνάζει και να λέει ό,τι θέλει.

Φέτος ελέω κοροναιου μείναμε σπίτι.

Δεν έχουμε παράπονο όμως. Φρόντισε η επικαιρότητα των ημερών να μας θυμίσει το παναύριν που ζούμε σε αυτό το τόπο γενικότερα, και αποζημιωθήκαμε, θα έλεγα.

Πρέπει να ομολογήσω ότι όταν άρχισαν πριν από 1, 2 χρόνια οι αποκαλύψεις για παραχώρηση κυπριακών διαβατηρίων σε ξένους που ήταν υπό διερεύνηση ή  σε μαύρες λίστες ή ύποπτοι για εγκλήματα κλπ, είχα, σε κάποιο βαθμό, εκπλαγεί.

Ο λόγος ήταν διότι, ως δικηγόρος, που έχω τακτική επαφή με τράπεζες για θέματα ξένων πελατών μου, ήμουν με την εντύπωση ότι από τις Κυπριακές τράπεζες, πλέον, δεν περνά κουνούπι, εάν δεν ελεγχθεί δύο και τρεις φορές ο αποστολέας και η προέλευση των χρημάτων. Τουλάχιστον σε περιπτώσεις που γνωρίζω,  για απλές συναλλαγές που θα γίνουν μέσω Κυπριακών τραπεζών, και αφορούν ξένους, ο έλεγχος που γίνεται είναι εξονυχιστικός σε βαθμό που θα ζήλευε και ο Σέρλοκ Χολμς.

Έχω μάλιστα να αναφέρω πολλά παραδείγματα όπου εκπροσωπώντας πελάτες γνώρισα από πρώτο χέρι την ισοπεδωτική αυστηρότητα που υπάρχει στις Τράπεζες την οποία μάλιστα έχω κριτικάρει σε άρθρα μου αλλά και σε Podcasts στο Legalmatters.

Υπήρξαν περιπτώσεις που  ακυρώθηκαν αγοραπωλησίες για σοβαρές πράξεις επειδή η τράπεζα δεν ενέκρινε την συναλλαγή για επουσιώδεις, τυπικούς, λόγους. Ή ακόμα δεν ξεχνώ τη περίπτωση Έλληνα (όχι ξένου) πελάτη μου που απορρίφθηκε η αίτηση για άνοιγμα λογαριασμού Κυπριακής εταιρείας του επειδή από την έρευνα στο google πρόκυπτε ότι πριν 20 χρόνια (όταν ήταν 21 ετών)  είχε καταδικαστεί στην Ελλάδα για χρήση ναρκωτικών. Για τις Κυπριακές τράπεζες αυτό ήταν θανάσιμο ολίσθημα που καθιστούσε τον άνθρωπο «ρίσκο» για την Τράπεζα. Σημειωτέον ότι με βάση το Ελληνικό Δίκαιο το αδίκημα είχε παραγραφεί πριν 10 χρόνια περίπου.

Ακόμα επίσης γελούμε ( ή κλαίμε) με τη περίπτωση Γάλλου πελάτη μας που απορρίφθηκε η αίτηση της Κυπριακής εταιρείας του για άνοιγμα λογαριασμού, επειδή το επίθετο του ήταν το ίδιο με άλλου Γάλλου που είχε καταδικαστεί για πλημμέλημα στην Γαλλία παρά το ότι από το διαβατήριο αποδεικνυόταν ότι δεν υπήρχε σχέση μεταξύ των δύο. Ήταν θέμα ρίσκου για την τράπεζα… Γιατί να το ρισκάρουμε μας είπαν;

Έτσι, εμπεδώσαμε ότι οι Κυπριακές τράπεζες πλέον δεν ρισκάρουν…

Έχοντας λοιπόν τα πιο πάνω κατά νου, ήμουν με την εντύπωση ότι από το 2018 και έπειτα, δεν υπήρχε περίπτωση να έρθουν χρήματα στη Κύπρο εάν υπήρχε έστω και ίχνος υποψίας από το compliance της τράπεζας ότι ήταν ύποπτα καθ’ οιονδήποτε τρόπο.

Με αυτή την εμπειρία, έβλεπα πάντα με μεγάλη επιφύλαξη τις καταγγελίες για τους ξένους (που κάναμε συμπατριώτες μας)  διότι ακριβώς αυτοί οι επενδυτές στέλνουν τα χρήματα τους στην Κύπρο μέσω των Κυπριακών τραπεζών. Γίνεται συνεπώς και σε επίπεδο τράπεζας ο απαραίτητος αυστηρός και ενδελεχής έλεγχος του αποστολέα των χρημάτων με βάση το σχετικό Νόμο και εγκυκλίους της Κεντρικής Τράπεζας.

Από ότι φαίνεται όμως έσφαλλα. Είχα λάθος στην εκτίμηση ότι τίποτε ύποπτο δεν περνά από τις Κυπριακές τράπεζες.  Η πραγματικότητα είναι ότι οι κανονισμοί δεν ισχύουν για όλους. Από ότι φαίνεται παίζει ρόλο ποιος είναι αυτός που φέρνει το πελάτη, τι πολιτικές πλάτες έχει, πόση οικονομική δύναμη διαθέτει  και τι «κουμπιά» μπορεί να πατήσει.

Σας θυμίζει κάτι αυτό;

Μία πτυχή λοιπόν που δεν διερευνήθηκε στην Κύπρο (από τις αρμόδιες αρχές Γενικό Εισαγγελέα, Κεντρική Τράπεζα και ΜΜΕ),  είναι να εξεταστεί ποια δικηγορικά, ελεγκτικά, συμβουλευτικά γραφεία και κατασκευαστικές εταιρείες (γνωστοί ως «developers»), είναι πίσω από τους κακόφημους, καταδικασθέντες και ύποπτους επενδυτές αλλά και ποιες τράπεζες ενέκριναν τις μεταφορές των χρημάτων και τι είδους έρευνα έκαναν;

Απαιτώ ως πολίτης να διερευνηθεί αυτή η πτυχή διότι έχω την υποψία ότι πιθανόν από την έρευνα να προκύψει σκάνδαλο μεγαλύτερων διαστάσεων από το πρώτο. Και αυτό βέβαια θα αφορά σοβαρή παράβαση των προνοιών των σχετικών Νόμων και Κανονισμών που αφορούν τον έλεγχο παράνομου χρήματος αλλά και προνομιακή/σκανδαλώδη μεταχείριση κάποιων.

Σε σημερινό ρεπορτάζ του Alphanews.Live αναφέρονται οι εξής περιπτώσεις επενδυτών που έλαβαν Κυπριακή υπηκοότητα με την σαφή διευκρίνιση ότι δεν υιοθετώ ως αληθή τα γεγονότα που καταγράφονται και αναμένω εξηγήσεις από το Υπουργείο Εσωτερικών για το θέμα:

«Mykola Zlochevsky– Ιδιοκτήτης του ενεργειακού κολοσσού Burisma. Σύμφωνα με το Al Jazeera απέκτησε την κυπριακή υπηκοότητα το 2017 όταν ήταν ήδη υπό έρευνα για διαφθορά στη χώρα του την Ουκρανία

Nikolay Gornovskiy– Ρώσος πρώην επικεφαλής του ενεργειακού κολοσσού Gazprom, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ήταν ήδη σε λίστα για κατάχρηση εξουσίας όταν η Κύπρος ενέκρινε την αίτησή του

Ali Beglov– Πρόκειται για Ρώσο ο οποίος απέκτησε κυπριακό διαβατήριο παρά το ότι είχε εκτίσει ποινή φυλάκισης για εκβιασμό

Zhang Keqiang- Κινέζος επιχειρηματίας που έλαβε κυπριακό διαβατήριο παρά το ότι είχε περάσει καιρό στη φυλακή για απάτη σε μετοχικό deal

Pham Nhat Vu– Από το Βιετνάμ, η αίτηση του εγκρίθηκε ένα μήνα μετά που κατηγορήθηκε ότι έδωσε εκατομμύρια δολάρια για δωροδοκίες σε ένα τηλεπικοινωνιακό deal. Σήμερα εκτίει ποινή φυλάκισης τριών ετών»

Στο δικό μου μυαλό και με βάση την εμπειρία μου, είτε θα πρέπει να ασκήθηκαν πιέσεις μεγατόνων στις τράπεζες για να περάσουν κεφάλαια προσώπων με τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται πιο πάνω, είτε οι τράπεζες δεν έκαναν καλά την έρευνα τους. Το δεύτερο το αποκλείω.

Εδώ σε περίπτωση Άγγλου πελάτη μου για να αγοράσει ένα σπίτι στον Πρωταρά 375,000 ευρώ, οι τράπεζες λίγο έλειψε να του ζητήσουν να κάνει MRI test. Πως γίνεται, από την άλλη,  να πέρασαν εκατομμύρια ευρώ προσώπων που ήταν σε μαύρες λίστες ή φυλακή ή υπό έρευνα, χωρίς να εντοπιστούν τα ρίσκα ή εάν εντοπίστηκαν πως πέρασαν;

Δεν είναι προφανές ότι ασκήθηκαν πιέσεις ή «επιρροή» αν θέλετε, για να γίνουν αποδεκτά τα χρήματα;.

Κατά συνέπεια ποιοι είχαν την δύναμη να επιβάλουν στις τράπεζες να αγνοήσουν τους Κανόνες ότι αφορά την πηγή εσόδων, ιχνηλάτηση της διαδρομής των χρημάτων και KYC του πελάτη;

Αυτό είναι να κεφάλαιο που πρέπει να ανοίξουμε για να βγουν όλα στο φως.

Είναι εύκολο να λέμε ότι μας στοχοποίησε το Al Jazeeira και πιθανόν ναι να υπάρχει σκοπιμότητα η οποία, σε κάθε περίπτωση,  στη πορεία θα φανεί ποια είναι.

Από την άλλη όμως, αυτή η πτυχή δεν πρέπει να μας εμποδίσει να ερευνήσουμε και να μάθουμε την αλήθεια.

Ποιοι συμπατριώτες μας έκαναν πάρτι και θησαύρισαν στις πλάτες όλων μας;

Αυτοί όλοι οι επενδυτές δεν ήρθαν μόνοι τους. Κάποιοι τους έφεραν. Κάποιοι τους μοσχοπούλησαν  παραλιακές βίλλες και διαμερίσματα, κάποιοι έβγαλαν προμήθειες και αμοιβές και κάποιοι ξέχασαν να εφαρμόσουν το AML Manual.

Το έγραψα και σε άλλο άρθρο μου. Ο πρώην υπουργός εσωτερικών Σωκράτης Χάσικος σε συγκέντρωση που έκανε για θέμα των διαβατηρίων στο πρώην Χίλτον πριν λίγα χρόνια, είχε αναφερθεί έντονα και καταδίκασε τις καταχρηστικές πρακτικές ορισμένων στη προώθηση του προγράμματος. Πολλοί είχαν βγει στο σεργιάνι και πωλούσαν το Κυπριακό διαβατήριο ωσάν να ήταν  είδος σε τιμή ευκαιρίας. Σαν να ήταν πωλητές σε πανηγύρι.

Ταυτόχρονα, κάποιοι με ισχυρές πολιτικές και οικονομικές πλάτες πέτυχαν να παρακάμψουν κανόνες που ισχύουν για τους υπόλοιπους κοινούς θνητούς, εισάγοντας στην Κύπρο κεφάλαια πελατών τους που κανονικά δεν έπρεπε να γίνουν αποδεκτά από τις τράπεζες.

Αφού λοιπόν άνοιξε ο χορός των αποκαλύψεων,  η απαίτηση μας πρέπει να είναι οι αρμόδιες αρχές να ερευνήσουν πως ήρθαν αυτά τα χρήματα στο νησί και που υπήρξε αμέλεια ή ανεπάρκεια ή επιβολή. Τα ελάχιστα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν είναι:

  1. Ποιοι εκπροσωπούν τους αιτητές που είναι προβληματικοί;
  2. Τι έλεγχο έκαναν οι επαγγελματίες (δικηγόροι, λογιστές) για να διαπιστώσουν την ταυτότητα του πελάτη τους;
  3. Ποιες τράπεζες έκαναν αποδεκτά τα χρήματα;
  4. Που απέτυχαν οι έλεγχοι και σε ποιο επίπεδο;
  5. Μήπως παραπλανήθηκαν από κάποιους οι κυπριακές αρχές;
  6. Μήπως ασκήθηκαν πιέσεις σε κρατικούς ή τραπεζικούς λειτουργούς;
  7. Είχαμε παραιτήσεις λειτουργών, μήπως, οι οποίοι δεν άντεχαν τις πιέσεις;

Θεωρώ ότι κάθε συμπολίτης μου πρέπει να  απαιτεί να δοθούν απαντήσεις στα πιο πάνω ερωτήματα. Ανεξαρτήτως πολιτικής ή κομματικής τοποθέτησης.

Η μπάλα είναι στο γήπεδο του Γενικού Εισαγγελέα και της Κεντρικής Τράπεζας.

Όπως και στην περίπτωση της Focus, θα αναμένουμε…

 

 

Χριστόφορος Χριστοφή

Δικηγόρος

Μέλος Δεξαμενής Νομικής Σκέψης

«Κράτος Δικαίου»

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *