• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

Διάγνωση, Όχι Ισοπέδωση

Η Δεξαμενή Νομικής Σκέψης «Κράτος Δικαίου» είναι το πρώτο, εξ όσων γνωρίζω, κίνημα του είδους του στην Κύπρο. Μια οργανωμένη ομάδα αποτελούμενη από ένα μεγάλο αριθμό νομικών επιστημόνων, με μοναδικό στόχο την προάσπιση κάθε αρχής σχετικής με την έννοια του κράτους δικαίου. Πόρρω απέχουμε από το να ζούμε σε ένα πραγματικό κράτος δικαίου. Προκειμένου να γίνει πραγματικότητα κάτι τέτοιο, πρέπει να βελτιωθούν πολλά πράγματα. Σε αυτό δεν πιστεύω να διαφωνεί ουδείς.

 

Για να βελτιωθούν όμως τα «στραβά», πρέπει πρώτα να προσδιοριστούν τα προβλήματα. Αφού βέβαια προσδιοριστούν, πρέπει να αναδειχθούν, ούτως ώστε να υπάρξει διάλογος και λύσεις. Αυτή είναι η πεμπτουσία της κριτικής.  

 

Ο περίφημος Άγγλος ηγέτης, Sir Winston Churchill είπε κάποτε: “Criticism may not be agreeable, but it is necessary. It fulfils the same function as pain in the human body. It calls attention to an unhealthy state of things.”

 

Παραλλήλισε ο Chruchill, πολύ απλά και εύστοχα κατά τη γνώμη μου, την κριτική με την αίσθηση του πόνου στο ανθρώπινο σώμα. Εκεί όπου πονάει κάποιος, αποστέλλεται «σήμα» στον εγκέφαλο, προκειμένου να διορθωθεί το κακό που συμβαίνει στο σώμα αλλά και για να μην επαναληφθεί στο μέλλον. Για παράδειγμα, χωρίς την αίσθηση του πόνου, δεν θα ανιχνεύονταν διάφορα αποστήματα στο ανθρώπινο σώμα ή ένα καρφί το οποίο κάποιος δεν πρόσεξε και πάτησε.

 

Με τον ίδιο τρόπο λοιπόν λειτουργεί και η κριτική. Και το «Κράτος Δικαίου», αυτό είναι που επιχειρεί να πετύχει. Αναγνώριση και προσδιορισμό προβλημάτων, προτείνοντας ταυτόχρονα και λύσεις, προκειμένου να βελτιωθεί η κατάσταση. Και το μοναδικό διαγνωστικό και θεραπευτικό εργαλείο στη διάθεσή μας, είναι η κριτική.  

 

Αντιλαμβάνομαι πως ένας νοήμων άνθρωπος ο οποίος διαβάζει τα πιο πάνω, ενδεχομένως να θεωρεί πως παραθέτω τα αυτονόητα. Συμφωνώ. Ταυτόχρονα όμως, υπάρχουν και εκείνοι που βλέποντας την κριτική που ασκούν τα μέλη του «Κράτος Δικαίου» εκφράζουν τη θέση πως αυτή είναι ισοπεδωτική και/ή μηδενιστική.

 

Αν πιστεύουν αυτά που λένε ή αν απλώς προσπαθούν να περιθωριοποιήσουν τη μαζική αυτή προσπάθεια, η οποία αδιαμφισβήτητα αποτελεί κίνδυνο για τους βολεμένους και το status quo, παρουσιάζοντάς μας ως πικραμένους τρομοκράτες, μόνο οι ίδιοι το ξέρουν. Και τον απελευθερωτικό αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. κάποτε τον παρουσίασαν οι Άγγλοι ως τρομοκρατική οργάνωση. Υπάρχουν, πάντοτε, διάφορες οπτικές γωνίες.

 

Το μόνο σίγουρο είναι ότι η κριτική που ασκούν τα μέλη του «Κράτος Δικαίου», κάθε τι άλλο από ισοπεδωτική και μηδενιστική είναι. Διαβάζοντας τα άρθρα στην ιστοσελίδα, είδα τεκμηριωμένες θέσεις και μόνο. Αποτελεί γεγονός ότι η τεράστια πλειοψηφία των άρθρων στην ιστοσελίδα της δεξαμενής, επικρίνουν έντονα διάφορα θέματα, επικεντρώνοντας συνήθως στη δικαιοσύνη και στις αποφάσεις και διαδικασίες του Ανώτατου Δικαστηρίου. Αυτό διότι η δικαιοσύνη είναι το άλφα και το ωμέγα της έννοιας του κράτος δικαίου.

 

Ο λόγος όμως, που ασκείται έντονη κριτική στη δικαιοσύνη, δεν είναι διότι τα μέλη του «Κράτος Δικαίου» επιθυμούν την ισοπέδωση των πάντων αλλά επειδή επιδιώκουν την πρόοδο. Και με βάση τα άρθρα που έχω διαβάσει εγώ στην ιστοσελίδα του «Κράτος Δικαίου», είναι σε διάφορα ζητήματα που έχουμε πρόοδο να κάνουμε. Η πρόοδος όμως, επιτυγχάνεται μόνο όπου διορθώνονται τα αρνητικά και οι ελλείψεις ενός συστήματος. Δεν προοδεύουμε με ωδές για τα καλά της κυπριακής δικαιοσύνης. Αυτό όμως, δεν σημαίνει πως δεν αναγνωρίζονται και τα θετικά του συστήματος.

 

Δεν παραγνωρίζουν τα μέλη του «Κράτος Δικαίου» τους πρωτόδικους δικαστές για παράδειγμα, οι πλείστοι εκ των οποίων παρά τις αντίξοες συνθήκες κάτω από τις οποίες λειτουργούν, καταβάλλουν υπεράνθρωπες προσπάθειες να απονέμουν δικαιοσύνη. Με πινάκια που πολλές φορές ξεπερνούν την μια σελίδα, εγκατεστημένοι σε κτίρια προϊστορικά, χωρίς κλιματιστικά σε ερημικές θερμοκρασίες και οι οποίοι πολλές φορές δεν έχουν καν στενογράφους, πόσο μάλλον στενοτυπίστριες. Όσο μπορούν, λειτουργούν. Όταν δε γίνονται λάθη, που λάθη γίνονται παντού, δεν οφείλονται, ως επί των πλείστων, σε αυθαιρεσία.

 

Όλοι ξέρουμε για δικαστές που έτυχε να δικάσουν από το πρωί μέχρι το μεσημέρι χωρίς διάλλειμα. Όλοι ξέρουμε για δικαστές που έτυχε να προγραμματίσουν υπόθεση από τις 07.00πμ με οδηγίες να συνεχίσουν μέχρι αργά το απόγευμα, προκειμένου να προλάβουν να ακούσουν τη μαρτυρία ενός εμπειρογνώμονα από το εξωτερικό. Όλοι ξέρουμε για δικαστές που στα μέσα μιας δικαστικής χρονιάς, μετατέθηκαν σε άλλη δικαιοδοσία, σε άλλη πόλη, και ως αποτέλεσμα πηγαινοέρχονταν για να αποπερατώσουν τις συνεχιζόμενες υποθέσεις. Και όλοι ξέρουμε ότι υπάρχει μια γενιά νέων δικαστών οι οποίοι εκτελούν τα καθήκοντα τους ακεραία, έντιμα και με βαθιά νομομάθεια για το νεαρό της ηλικίας τους.

 

Άρα λοιπόν σκοπός του «Κράτος Δικαίου», δεν είναι η ισοπέδωση και ο μηδενισμός. Είναι η υποστήριξη. Διότι εάν δεν διορθωθούν τα πολλά κακά της δικαιοσύνης, πολύ σύντομα θα χαθούν και τα καλά. Και αλίμονο όλων μας αν συμβεί κάτι τέτοιο. Εάν σε έναν άνθρωπο δεν υπάρχει φυσικό σύστημα προειδοποίησης για τυχόν αποστήματα, όλοι ξέρουμε ποια θα είναι η τελική του κατάληξη. Το ίδιο ισχύει για τη δικαιοσύνη. Χωρίς κριτική, μια θα είναι η κατάληξη. 

 

Δημήτρης Λοχίας

Μέλος Δ.Ν.Σ. «Κράτος Δικαίου»

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *