• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

Γυναικεία εκπροσώπηση και οι παθογένειες της

Η γυναικεία παρουσία στα κοινά, έχει ενισχυθεί σε σημαντικό βαθμό τα τελευταία χρόνια,  χωρίς όμως αυτό να έχει μειώσει με ουσιαστικό τρόπο το χάσμα άνισης εκπροσώπησης συγκριτικά με την ανδρική παρουσία. Το ζήτημα αυτό, με απασχολεί έντονα, αφενός επειδή είμαι εν δυνάμει γυναίκα δικηγόρος και αφετέρου διότι σε ένα κράτος δικαίου, οι ευκαιρίες πρέπει να παρέχονται ίσα  σε όλους τους πολίτες,  ώστε να προάγεται η αξιοκρατία. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα, κατά πόσο παρέχονται κατάλληλες αλλά και ίσες ευκαιρίες πρόσβασης και ανέλιξης  στις γυναίκες.

Οι γυναίκες στη χώρα μας έχουν κατορθώσει να αλλάξουν πολλά πράγματα μετά τη σύσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσα από τη δική τους δράση και αναλαμβάνοντας αξιώματα που σε περασμένες δεκαετίες η ανάληψη τους φάνταζε ουτοπία. Η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ, αναμφιβόλως επέδρασε θετικά στην εξέλιξη αυτή. Η πορεία διεκδίκησης των γυναικείων δικαιωμάτων, περνά αναπόφευκτα μέσα και από την πολιτική σφαίρα, τη δημόσια σκηνή, τη δικαστική παρουσία, αλλά και την κοινοβουλευτική τους παρουσία. Είναι άλλωστε θέσεις, οι οποίες κατά πλειοψηφία, απαρτίζονται από άνδρες. Για ποιο λόγο συμβαίνει όμως αυτό; Δεν υπάρχουν εξίσου ικανές γυναίκες;

Το χάσμα γενικότερα αν και έχει μειωθεί, δεν έχει εξαλειφθεί, και στην περίπτωση της Κύπρου, είναι αδήριτη ανάγκη να αλλάξουν πολλά, αφού τα ποσοστά εκπροσώπησης των γυναικών δεν είναι καθόλου θετικά.  Το σημαντικό είναι να παρέχονται ίσες ευκαιρίες σε όλους, αφού το κριτήριο δεν είναι το φύλο, αλλά τα προσόντα και οι ικανότητες. 

 

Θα ήταν παράλειψη μου, να μην αναφερθώ σε ένα άλλο μείζονος σημασίας ζήτημα, αυτό της γυναικείας παρουσίας στη δημόσια σφαίρα και κατ’ επέκταση στην πολιτική σκηνή. Το πεδίο αυτό, επηρεάστηκε από καταλυτικούς παράγοντες, ήτοι ιστορικά, πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά στοιχεία της περιόδου. Η ανάγκη δημιουργίας κράτους, υπερίσχυσε της ανάγκης ίσης συμπερίληψης και ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Αρχικά, η αποικιακή κληρονομία η οποία σημάδεψε την κοινωνική και πολιτική ζωή του νησιού μετά το 1960, αφού λόγω της ανάγκης σύστασης νέου κράτους, στηρίχθηκε σε συγκεκριμένη πολιτική και συγκεκριμένους θεσμούς, όπως για παράδειγμα τον εκκλησιαστικό θεσμό. Η εκκλησία εξ ορισμού προάγει την ανδρική παρουσία, διέπεται από μια ισχυρή εθναρχική κληρονομιά και έπαιξε πρωταρχικό ρόλο στη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους, στηριζόμενη στους άνδρες, επιφανείς, μορφωμένους και ιερείς και αγνοώντας τη γυναικεία παρουσία. Επίσης, το κυπριακό Σύνταγμα, αν και φάνταζε αρκετά προοδευτικό για τα δεδομένα της εποχής, υστερούσε αναφορικά με την ισότητα των γυναικών.

 

Οι ανεπάρκειες και παθογένειες της δημοκρατίας, μπορούν να εξεταστούν κατά ένα μέρος μέσα από την ελλειμματική παρουσία των γυναικών στα πολιτικά κόμματα, στις ηγεσίες των κομμάτων, στις θέσεις των Υπουργών, στις διευθυντικές θέσεις κλπ. Χώροι, οι οποίοι παραδοσιακά, θεωρούνται ως ανδροκρατούμενοι και που πολλές φορές, «αναγκάζουν» τις γυναίκες να υιοθετούν ανδρικές συμπεριφορές. Συγκεκριμένα, εξετάζοντας μια εκ των  πολλών παραμέτρων, το γεγονός αυτό, αποδεικνύεται και στα χαμηλά ποσοστά γυναικείας παρουσίας στην κυπριακή βουλή από το 1977 μέχρι και σήμερα, αλλά και στο γεγονός ότι η πρώτη φορά που εκλέχθηκε γυναίκα στο αξίωμα του Βουλευτή, ήταν το 1981. Για ποιο λόγο λοιπόν, η εκλογή μιας γυναίκας, καθυστέρησε για τόσα πολλά χρόνια;  

 

Ως απόρροια των πιο πάνω, μου έχει προκύψει ακόμη ένας προβληματισμός, ο οποίος έγκειται στη σύντομη παρουσία μου στα Δικαστήρια, ως ασκούμενη δικηγόρος, και συγκεκριμένα στις αίθουσες του ποινικού. Έχω λοιπόν αντιληφθεί, την έντονη και συντριπτική πλειοψηφία ανδρών δικηγόρων. Παρουσία η οποία γίνεται άκρως επιβλητική στις αίθουσες των Κακουργιοδικείων. Όπως ήδη ανέφερα, το γεγονός αυτό , με ανησύχησε σε μεγάλο βαθμό, αφού το αντικείμενο που επέλεξα να πραγματευτώ, είναι αποκλειστικά αυτό του Ποινικού Δικαίου.

 

Καταληκτικά, οι Κύπριες έχουν κατορθώσει πολλά, ωστόσο πολλά είναι και αυτά που καλούνται να επιτύχουν στο μέλλον, ώστε να επέλθει πλήρης και πραγματική ισότητα. Μείζονος σημασίας, είναι όχι επ’ ακριβώς η γυναικεία εκπροσώπηση, αλλά κατά πόσο δίνονται στις γυναίκες οι  ίδιες ευκαιρίες ανέλιξης, ώστε να αναδείξουν την αξία τους. Θέλω να καταστεί ξεκάθαρο, πως επ’ ουδενί λόγο δεν επιζητώ την εύνοια κανενός, λόγω του φύλου, αλλά «απαιτώ» την καθιέρωση ίσων ευκαιριών ανέλιξης. Για τους λόγους λοιπόν που προέβαλα, θα πρέπει, όταν μας παρουσιάζονται ευκαιρίες, να τις εκμεταλλευόμαστε στο έπακρο. Σημαντικό ως προς την επίτευξη της ουσιαστικής ισότητας, είναι και η αλλαγή κουλτούρας των πολιτών στα εν λόγω ζητήματα.

 

 

 

 

 

Μαρία Σωκράτους

Ασκούμενη Δικηγόρος

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *