• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

ΠΟΛΛΟΙ ΠΡΟΦΥΛΑΚΙΖΟΝΤΑΙ ΑΔΙΚΩΣ

Πρόσφατα είχα την ευκαιρία να εμφανιστώ σε 8 αιτήσεις της Αστυνομίας για την παραπομπή υπόπτων σε αστυνομική κράτηση προς διευκόλυνση των αστυνομικών ανακρίσεων.  Και τα 8 αιτήματα της Αστυνομίας εγκρίθηκαν από 5 διαφορετικούς Επαρχιακούς Δικαστές.  Με αφορμή αυτή την εμπειρία έκαμα εκτεταμένη έρευνα γύρω από το θέμα και με έκπληξη διαπίστωσα ότι τα αιτήματα της Αστυνομίας για την προφυλάκιση υπόπτων σχεδόν πάντα ικανοποιούνται.  Θα ήταν ίσως πιο ορθό αν έλεγα πολύ σπάνια  απορρίπτονται. 

 

Το θέμα της προφυλάκισης υπόπτων είναι πολύ σημαντικό.  Αφού έχει να κάμει με ένα από τα κορυφαία ανθρώπινα δικαιώματα, αυτό της ελευθερίας του ατόμου, από τη μια, και, από την άλλη, με το πολύ σημαντικό δικαίωμα του κοινωνικού συνόλου να βλέπει τους παραβάτες να οδηγούνται ενώπιον των δικαστηρίων για να λογοδοτήσουν για τις εγκληματικές πράξεις τους. 

 

Το έργο του δικαστή να επιτύχει το σωστό ισοζύγιο μεταξύ των δύο αυτών δικαιωμάτων είναι εξαιρετικά λεπτό και δύσκολο. Αυτό αναγνωρίσθηκε εδώ και αρκετό καιρό από την νομολογία μας.  Το 1983 ο δικαστής Πικής, όπως ήταν τότε, εκδίδοντας την απόφαση του εφετείου στην υπόθεση Σταματάρης v Αστυνομίας (1983) 2 Α.Α.Δ. 107, μίλησε για την ανάγκη διατήρησης ενός «υγιούς ισοζυγίου» μεταξύ των δύο δικαιωμάτων.  Αυτή η απόφαση μπορεί να θεωρηθεί ως η κλασική απόφαση πάνω στο θέμα της προφυλάκισης υπόπτων. 

 

Σε όλες σχεδόν τις αποφάσεις που μελέτησα στα πλαίσια της έρευνας μου γίνεται παραπομπή σ’ αυτή την υπόθεση.  Σε καμία από τις 42 αποφάσεις που είχα την ευκαιρία να μελετήσω δεν διαπίστωσα την αγωνία έστω και ενός δικαστή να επιτύχει ένα υγιές ισοζύγιο μεταξύ των δύο συγκρουόμενων δικαιωμάτων. Αντίθετα οι πλείστες των αποφάσεων μου άφηναν μια πικρή γεύση γιατί τα γραφόμενα δίδουν στον κάθε αντικειμενικό αναγνώστη την εντύπωση ότι οι δικαστές προσπαθούν να φανούν βασιλικότεροι του βασιλέως.  Το περιεχόμενο μερικών αποφάσεων μου έφεραν στο νου τη συμπεριφορά κάποιων τραπεζιτών την εποχή του μεγάλου σκανδάλου, που έμπαινε ο πελάτης στο γραφείο τους και τους ζητούσε δάνειο, ας πούμε για €200.000, και εκείνοι του έλεγαν γιατί δεν παίρνεις μισό εκατομμύριο για να ‘χεις. 

 

Αυτή η κατάσταση που κάθε άλλο παρά ικανοποιητική είναι, δημιουργήθηκε με την ανοχή του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στις εφέσεις που οδηγούνται ενώπιον του Ανωτάτου, τα θέματα προφυλάκισης εξετάζονται πρόχειρα και επιφανειακά στη βάση της διακριτικής ευχέρειας που έχει το πρωτόδικο δικαστήριο.  Ενώ όλες οι εφέσεις αυτού του περιεχομένου θα έπρεπε να εξετάζονται στη βάση του κατά πόσο η πρωτόδικη απόφαση, σφαιρικά εξεταζόμενη, επιτυγχάνει ένα «υγιές ισοζύγιο» μεταξύ των δύο συγκρουόμενων δικαιωμάτων.  Το θέμα της προφυλάκισης υπόπτων πρέπει να τύχει, επειγόντως, επανεξέτασης και ριζικής αναθεώρησης από το Ανώτατο Δικαστήριο. 

 

Η επείγουσα ανάγκη επανεξέτασης προκύπτει από την υποχρέωση της Δικαστικής Εξουσίας για αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων που διασφαλίζονται στο Μέρος ΙΙ του Συντάγματος αλλά και από το γεγονός που έχουν καταδείξει πρόσφατες έρευνες του πολύ μεγάλου ποσοστού ανθρώπων που προφυλακίζονται αλλά δεν προκύπτουν στοιχεία σε βάρος τους για να κατηγορηθούν ενώπιον δικαστηρίου.  Αν οι δικαστές οι οποίοι εξέταζαν της αιτήσεις της Αστυνομίας είχαν συναίσθηση της υποχρέωσης να επιτύχουν ένα υγιές ισοζύγιο οι περισσότεροι συμπολίτες μας που αδίκως προφυλακίζονται δεν θα περνούσαν εφιαλτικές στιγμές πίσω από τις σιδερόπορτες των αστυνομικών κρατητηρίων.  Το θέμα αφορά και τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας αλλά περί τούτου στο επόμενο μας σημείωμα.

 

 

Χρήστος Πουργουρίδης

Μέλος της Δ.Ν.Σ. «Κράτος Δικαίου»

One thought on “ΠΟΛΛΟΙ ΠΡΟΦΥΛΑΚΙΖΟΝΤΑΙ ΑΔΙΚΩΣ”

  1. Κύριε Πουργουρίδη Εγώ συμφωνώ απόλυτα μαζί σας νομίζεις ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι παρακαλώ ενημερώστε μας μας ενδιαφέρει πολύ αυτό το θέμα.
    Άννα Αντωνίου συνθεσμο δικαιωμάτων των φυλακισμένων

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *