• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

«ΥΠΟΔΙΚΟΙ ΠΕΡΙΜΕΝΟΝΤΑΣ ΑΠΟΦΑΣΗ»

Σκοπός του συγκεκριμένου κειμένου είναι η αναζήτηση και ανάλυση των νούμερων της υφιστάμενης κατάστασης που επικρατεί στην Κύπρο αναφορικά με τα άτομα τα οποία παραμένουν υπό κράτηση ως υπόδικοι μέχρι να διατάξει το Δικαστήριο την απόλυση τους ή να αποφασίσει την καταδίκη και ποινή τους.

Οι ιδανικές ερωτήσεις / απαντήσεις που θα έπρεπε να απαντηθούν σε σειρά είναι πόσα άτομα προσάχθηκαν ενώπιον Δικαστηρίου με ποινικές κατηγορίες?, από αυτούς για πόσους ζητήθηκε η κράτηση τους?, από αυτούς που ζητήθηκε η κράτηση τους πόσοι έφεραν ένσταση και πόσοι όχι? Και τέλος από αυτούς που έφεραν ένσταση πιο ήταν το αποτέλεσμα? Σε ένα εντυπωσιακό σύστημα θα μπορούσε να δούμε και τους λόγους που εξετάστηκαν από το Δικαστήριο κατά την εκδίκαση της διαδικασίας.  

Αυτές οι ερωτήσεις / απαντήσεις δυστυχώς δεν υπάρχουν κάπου τουλάχιστον διαδικτυακά, αλλά εξ όσων προσπάθησε ο συντάκτης του κειμένου να τα εντοπίσει ούτε στις «κετταπες» της Γ.Ε και του Δικαστηρίου υπάρχουν μαζεμένα κάπου για να μπορεί κάποιος να μελετήσει τα ερωτήματα και να μπορέσει να εξαξει κάποια πολύ σημαντικά συμπεράσματα. Συμπεράσματα για την εν λόγω διαδικασία και τα αποτελέσματα αυτής αλλά και πως επηρεάζονται δικαιώματα πολίτων μας που σε όλες τις περιπτώσεις μέχρι να αποδειχτεί διαφορετικά θα πρέπει να θεωρούνται αθώοι.

Τα νούμερα που υπάρχουν από την στατιστική υπηρεσία είναι διάσπαρτα μεταξύ των στατιστικών των Δικαστηρίων, της Αστυνομίας και των Φυλάκων χωρίς να σημαίνει ότι απαντούν απευθείας τα πιο πάνω ερωτήματα, αλλά κάποια συμπεράσματα μπορούν να εξαχθούν όπως αυτά φαίνονται αμέσως πιο κάτω. https://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/populationcondition_27main_gr/populationcondition_27main_gr?OpenForm&sub=7&sel=2

Το σύνολο ατόμων που προσάχθηκαν ενώπιον δικαστηρίου το 2018 για ποινικές υποθέσεις, είναι 60,282. Οι εισδοχές την ιδιά χρονιά υποδίκων ήταν 939 (1.6% των ατόμων που προσάχθηκαν). Όμως θα πρέπει να αφαιρεθούν κάποιες μεγάλες ομάδες οπού ελάχιστες φορές ή σχεδόν ποτέ δεν τίθεται θέμα κράτησης (τροχαία 32.519, παραβίαση κανονιστικών διατάξεων 15.289, ποίκιλα αδικήματα 2.070 – σύνολο 49,878 κ.α.) τότε το σχετικό ποσοστό (κατά προσέγγιση) ατόμων που πιθανών να αντιμετώπιζαν κράτηση (60,282 – 49,878 = 10,404) σε σχέση με το νούμερο που ήταν υπόδικοι την ιδιά χρονιά είναι σχεδόν 10% με πιθανότητα να είναι ακόμα πιο ψηλό. Δυστυχώς ο διαχωρισμός ανά κατηγορία (γενικά) «τύπου αδικήματος» δεν είναι βοηθητικός για τον λόγο του ότι για παράδειγμα η κατηγορία «Αδικήματα κατά του προσώπου» μπορεί να συμπεριλαμβάνει αδικήματα κοινής επίθεσης μέχρι πολύ πιο σοβαρά αδικήματα ενάντιων του ατόμου.

Ένα εξαιρετικά σημαντικό δεδομένο είναι ότι από τους 939 υπόδικους που παραμένουν στις Φυλακές, οι 504 (53.7%) καταδικαστήκαν σε φυλάκιση και οι 435 (46.3%) αθωωθήκαν ή καταδικάστηκαν σε άλλες ποινές (δηλαδή είτε αθωωθήκαν είτε η ποινή τους δεν ήταν τελικά αυτή της φυλάκισης).

Επίσης σημαντικό νούμερο που θα έπρεπε να μπορούσε να εξεταστεί είναι πόσοι από τους 939 υπόδικους είχαν υπόθεση ενώπιον κακουργιοδικείου και πόσοι ενώπιον Επαρχιακού.  Ενδεικτικά και μόνο, μπορεί να αναφερθεί ότι το συνολικό νούμερο υποθέσεων ενώπιον Κακουργιοδικείου το 2018 ήταν 197. Από τις 197 (100%), οι 67 (34%) αναστάλθηκαν, οι 10 (5%) αθωωθήκαν και οι 125 (63.4%)  καταδικάστηκαν. Στα επαρχιακά δικαστήρια το σύνολο ήταν 60,086 (100%) όπου 19,120 (31.8%) αποσυρθήκαν, 1,585 (2.6%) αθωωθήκαν, 39,377 (65.5%) καταδικάστηκαν, 1 παραπέμφθηκε στο Κακουργιοδικείο, 3 ήταν ανίκανοι να απαντήσουν.

Σε Ευρωπαϊκό επίπεδο η Κύπρος είναι 8 στην σειρά με το πιο ψηλό ποσοστό υποδίκων σε σχέση με τον πληθυσμό των κεντρικών φυλάκων. https://rm.coe.int/pre-trial-detention-assessment-tool/168075ae06 Να αναφέρουμε ότι η Κύπρος πληθυσμιακά σε σύγκριση των υπολοίπων χωρών της Ε.Ε είναι από τις μικρότερες χώρες και βρίσκεται στις τελευταίες 10 χώρες στην θέση 40 από τα 49.

Ένα σοβαρό κείμενο αναφορικά με το θέμα που εξετάζει το παρών συνοπτικό νομικό σημείωμα, που όμως δεν συμπεριλαμβάνει την Κύπρο, είναι το «Pretrial Detention and Its Over use, Evidence from Ten Countries 2019». https://prisonstudies.org/sites/default/files/resources/downloads/pre-trial_detention_final.pdf

Αλλά ίσως το πιο σοβαρό για περαιτέρω μελέτη είναι το κείμενο με τίτλο «A Measure of Last Resort? The practice of pre-trial detention decision making in the EU,» https://www.fairtrials.org/wp-content/uploads/A-Measure-of-Last-Resort-Full-Version.pdf

«Despite laws that protect in principle concepts like detention as a last resort, presumption of release, equality of arms, and proportionality, researchers across the studied jurisdictions found systematic failures to respect these standards effectively in practice. Researchers observed proceedings in which judges made poorly-reasoned decisions to detain suspects unnecessarily, relying on minimal information. Judicial reasoning was often vague and formulaic, and failed to engage sufficiently with practical alternatives to pre-trial detention that can protect the investigation, limit the possibility of reoffending and ensure defendants’ presence at trial. »

Ακόμα μια έλλειψη διευκρινίσεις που υπάρχει όμως στις πιο πάνω υφιστάμενες στατιστικές από την Στατιστική Υπηρεσία είναι πως μετρούν τις περιπτώσεις όπου ένας κατηγορουμένους αθωώνεται σε κάποιες κατηγορίες και καταδικάζεται σε άλλες κατηγορίες βάσει του ιδίου κατηγορητήριου. Δεδομένο το οποίο και πάλι θα ήταν ασφαλώς εξαιρετικά σημαντικό για όσους θέλουν να αναλύσουν τα δεδομένα.

Στο Δελτίο Τύπου της Στατιστικής Υπηρεσίας Κύπρου αναφορικά με τις πιο πάνω στατιστικές, δημοσιευμένες 12/06/19 αναφέρεται ότι οι «Στατιστικές Δικαστηρίων» παρουσιάζουν στοιχεία για τις ποινικές δικαστικές στατιστικές στις οποίες η βασική στατιστική μονάδα «είναι η «περίπτωση» κατά την οποία ολοκληρώνεται η ποινική διαδικασία εναντίον του ατόμου.»

Ως άτομο επικοινωνίας παρουσιάζεται η κυρία Γεωργία Ιωάννου Τηλ.: +35722602144, Email.: gioannou@cystat.mof.gov.cy

Συνεπώς τα πιο πάνω αποτελούν την παρούσα δηλωμένη εικόνα του θέματος και είναι ότι καλύτερο υπάρχει για ανάλυση. Ασφαλώς υπάρχει τεράστιο περιθώριο βελτίωσης ειδικά σε ένα τόσο σημαντικό θέμα το οποίο βοηθά την κοινωνία μας (πολίτες και επαγγελματίες του χώρου) να λάβουμε τυχών αναγκαία διορθωτικά μέτρα.

 

Αλέξανδρος Κληρίδης

Μέλος της Δεξαμενής Νομικής Σκέψης

«Κράτος Δικαίου»

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *