• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

ΓΙΑ ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΔΙΚΑΣΤΗ

 Ο ανεξάρτητος δικαστής δεν είναι αναγκαίως και αμερόληπτος, αφού και όταν διασφαλίζονται οι όροι της ανεξαρτησίας του, υπάρχουν αρκετοί άλλοι παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν ή ακριβέστερα να νοθεύσουν τη δικαστική κρίση (Ι. Χαμηλοθώρης, Ο αμερόληπτος δικαστής κατά την ΕΣΔΑ, ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ, Τεύχος 6/2017). Σύμφωνα με τη νομολογία του ΕΔΔΑ υφίστανται δύο πλευρές του αιτήματος της αμεροληψίας,  η υποκειμενική αμεροληψία, με την έννοια της έλλειψης προσωπικής προκατάληψης απέναντι στο ζήτημα που εκδικάζεται και δεύτερον η αντικειμενική αμεροληψία, με την έννοια της εκτίμησης της αμεροληψίας από έναν τρίτο εξωτερικό κριτή και δέχεται ότι ο/η δικαστής που έχει κάποιο λόγο να μην είναι αμερόληπτος/-η ως προς συγκεκριμένη υπόθεση, θα πρέπει να αποσύρεται από την εκδίκασή της (Π. Αλικάκος, Η οικουμενική διάσταση της δικαστικής δεοντολογίας – Οι αρχές Bangalore, σελ. 8, Εταιρία Νομικών Βορείου Ελλάδος, Επετειακός Τόμος, 1η έκδ., 2017). Αναφορικά σε αποφάσεις Ελληνικών Δικαστηρίων, στην απόφαση 1407/2010 του Αρείου Πάγου (Α` ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ – ΣΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ – Πειραϊκή Νομολογία, 2010, Τόμος 32, σελ. 416) έγινε δεκτή δήλωση αποχής Αρεοπαγίτη από υπόθεση, επειδή η κόρη της συνεργαζόταν στο γραφείο δικηγόρου της υπόθεσης επί δυόμισι έτη, κρίνοντας ότι: «Εξαιτίας της σχέσεως αυτής της κόρης της πιο πάνω Αρεοπαγίτη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του ανωτέρω αναιρεσείοντος, κατ` αντικειμενική κρίση, ο θιγόμενος διάδικος ευλόγως μπορεί να θεωρήσει ότι η κρίση της δικαστικής αυτής λειτουργού δεν ήταν αποτέλεσμα απροκατάληπτης και αδιάβλητης κρίσης και, επομένως, το συμφέρον της δικαιοσύνης και η διασφάλιση του κύρους αυτής επιβάλλει την αποχή αυτής, για σοβαρό λόγο ευπρέπειας, από την ενάσκηση των καθηκόντων της στις προαναφερόμενες υποθέσεις. Κατ` ακολουθίαν τούτων, πρέπει να γίνει δεκτή η υπό κρίση δήλωση αποχής, κατά τα αναφερόμενα στο διατακτικό». Στην απόφαση 5598/2006 του Εφετείου Αθηνών (Νομικό Βήμα, 2007, σελ. 352) αναφέρθηκε ότι για την αποφυγή του ενδεχομένου της δημιουργίας στον διάδικο δυσπιστίας ως προς το αμερόληπτο της κρίσεως του δικαστού, δικαιολογείται η αυτοεξαίρεση του δικαστού, για να αποτραπεί έτσι η πιθανή πίστη του διαδίκου ότι ο τελευταίος δεν θα ασκήσει αμερόληπτα τη δικαιοδοτική του εξουσία (ΕφΑΘ 1573/1999 ΑρχΝ ΝΓ` 522). Στην υπόθεση αυτή, εφέτης ήταν ασκούμενη δικηγόρος στο γραφείο δικηγόρου της υπόθεσης επί 11/2 έτη και στη συνέχεια δικηγόρησε επί 2 έτη περίπου, με τον οποίο διατηρούσε έκτοτε φιλικές σχέσεις και κρίθηκε ότι πιθανολογείται ότι η παραπάνω εφέτης διατηρεί φιλικές σχέσεις με τον δικηγόρο αυτό και ότι τούτο αντικειμενικώς είναι δυνατόν να διεγείρει υπόνοιες προσωποληψίας, οι οποίες, ανεξαρτήτως της βασιμότητας τους, να δικαιολογούν δυσπιστία του ετέρου διαδίκου ως προς το αμερόληπτο της κρίσεως της. Στην απόφαση 160/2004 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (ΔΙΚΗ, 2006, σελ. 51) καταγράφηκαν τα εξής: «Περαιτέρω η ευαισθησία του κοινού για αμερόληπτη, αντικειμενική και ορθή δικαιοσύνη και η εξασφάλιση της αντικειμενικής κρίσης των Δικαστηρίων, αποτελούν τον δικαιολογητικό λόγο της καθιέρωσης του λόγου εξαίρεσης του Δικαστή με απλές υπόνοιες μεροληψίας, οι οποίες κρίνονται ικανές για να δικαιολογούν δυσπιστία του διαδίκου ως προς τη μεροληψία του, χωρίς να απαιτείται ούτε καν πιθανολόγηση αυτής. Και ναι μεν υπάρχει ο κίνδυνος της υποβολής καταχρηστικής αιτήσεως προς παρέλκυση της δίκης ή μείωση του γοήτρου του δικάζοντος δικαστού, πλην όμως βαρύνει πολύ περισσότερο η μείωση της αυθεντίας της εκδοθησομένης αποφάσεως με την σκιά και μόνο των ψιθύρων (Κ. Μπέη, Πολ. Δικ. στο άρθρο 52 σελ. 303` Βασ. Βαθρακοκοίλη, Κ. Πολ. Δικ., στο ίδιο άρθρο, σελ. 326` βλ. και Ι. Κοροτζή, “Η εξαίρεση των δικαστών και των Υπαλλήλων της Γραμματείας στην Πολιτική Δικονομία”, Δνη 29, 443)». Στην απόφαση 1128/2001 του Εφετείου Θεσσαλονίκης (Αρμενόπουλος, 2002, σελ. 272) ο δικαστής της υπόθεσης, Πρόεδρος Εφετών, με έγγραφη δήλωσή του προς τον Προϊστάμενο του Εφετείου, δήλωσε ότι υπάρχει λόγος εξαίρεσης του από την εκδίκαση της υποθέσεως, γιατί ο δικηγόρος που συνέταξε, υπέγραψε και κατέθεσε το δικόγραφο της έφεσης είναι ανεψιός του, δηλ. υιός του αδελφού του Α.Κ. (καίτοι προς υποστήριξη της εφέσεως στο ακροατήριο  παραστάθηκε άλλος δικηγόρος) γεγονός που προκαλεί υπόνοιες μεροληψίας εις βάρος του. Στη συνέχεια το Δικαστήριο, χωρίς τη συμμετοχή στη σύνθεση του εξαιρετέου, αποφάσισε με την 1127/2001 απόφαση του την εξαίρεση του ενλόγω Δικαστή. 

 

 Δημοσθένης Στεφανίδης

Μέλος Δ.Ν.Σ.

«Κράτος Δικαίου»

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *