• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

ΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΔΙΚΑΣΤΩΝ : ΑΞΙΟΙ Ή ΟΤΙ ΝΑ ‘ΝΑΙ;

Οι πρόσφατοι διορισμοί των νέων δικαστών (ανάμεσα τους και παιδί εν ενεργεία δικαστή και δη, επετηριδιακού υποψηφίου, για την θέση του Προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου) πυροδότησαν – ως ήταν εξάλλου αναμενόμενο – ποικίλες αντιδράσεις.  Κάποιοι, δικαίως ή και εντελώς αδίκως, μίλησαν για ευνοιοκρατία, άλλοι για «στημένο παιχνίδι» και άλλοι, για το «καθεστώς των 13».  Όπως και να έχουν τα πράγματα, το βέβαιο είναι, πως για μια ακόμα φορά, αναδείχθηκε η διάχυτη έλλειψη εμπιστοσύνης του νομικού και όχι μόνο κόσμου, προς τον ανώτατο δικαστικό μας θεσμό.

 

Η Δεξαμενή Νομικής Σκέψης «Κράτος Δικαίου», συζήτησε καθηκόντως το ζήτημα και ως κοινή διαπίστωση προέκυψε, πως επιβάλλεται, ο άμεσος εκσυγχρονισμός του παρωχημένου συστήματος, με το οποίο προσλαμβάνονται οι νέοι  δικαστές.  Η Κυπριακή Δικαιοσύνη, έχει εξάλλου φτάσει σε τόσο κρίσιμο σημείο, που απλά δεν υπάρχει άλλη επιλογή.  Έπεται, η καθολική απαξίωση.

 

Πολλά από τα μέλη, υπέδειξαν, πως πρέπει επιτέλους να ιδρυθεί και να λειτουργήσει στην χώρα μας, σχολή δικαστών. Το εγχείρημα αυτό, δεν θα ήταν καθόλου δύσκολο να επιτευχθεί, νοουμένου ότι στην Κύπρο, υπάρχουν ήδη, τουλάχιστον 7 πανεπιστήμια, που διδάσκουν νομική.  Στην νέα αυτή σχολή, θα εισέρχονται ασφαλώς μόνο οι καλύτεροι (κατόπιν γραπτών εισαγωγικών εξετάσεων) και οι σπουδαστές θα διδάσκονται, σε υψηλότατο πάντα επίπεδο, τα όσα κάποιος πρέπει οπωσδήποτε να γνωρίζει, προτού καν θεωρήσει τον εαυτό του ως κατάλληλο πρόσωπο, για να διεκδικήσει θέση  δικαστή.  Το δε πτυχίο που θα λαμβάνει στο τέλος της φοίτησης του, θα συνιστά αντικειμενική και ασφαλώς ανεξάρτητη απόδειξη, της υψηλότατης γνώσης του, αναφορικά με τα ουσιώδη, του ιδιόρρυθμου μα και υβριδικού Κυπριακού δικαίου.  Στη σχολή αυτή, εκτός από Ανθρώπινα Δικαιώματα, Συνταγματικό Δίκαιο, δικονομία και απόδειξη, ο σπουδαστής θα διδάσκεται τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύονται οι Νόμοι, φιλοσοφία δικαίου, δικαστική συμπεριφορά και ηθική και οπωσδήποτε, την Αγγλική γλώσσα.  Είναι με κάθε σεβασμό αδιανόητο, να προσλαμβάνονται ως δικαστές, άτομα τα οποία, δεν μπορούν να διαβάσουν, είτε την Αγγλική ή την παλαιότερη Κυπριακή Νομολογία, είτε τις αποφάσεις του Ε.Δ.Α.Δ., επειδή δεν κατέχουν επαρκώς την Αγγλική.  Η δε φοίτηση στην σχολή αυτή, θα μπορούσε να επιχορηγείται, ούτως ώστε να είναι προσβάσιμη, σε όλους τους άξιους. Ως απαραίτητη λοιπόν προϋπόθεση, για την υποβολή αίτησης για διορισμό σε θέση δικαστή, θα είναι, η εκ των προτέρων κατοχή, ενός τέτοιου πτυχίου. 

 

Ένα άλλο ζήτημα που απασχόλησε, ήταν και η ψυχική υγεία των υποψηφίων.  Παρά κάποιες ατεκμηρίωτες και εγωκεντρικές εκφάνσεις περί του αντιθέτου, επιστημονικές έρευνες έχουν πλέον καταδείξει, πως η κρίση των δικαστών σε μια υπόθεση, είναι δυνατόν να επηρεαστεί, από παράγοντες όπως το αν πεινούν την ώρα που δικάζουν, αν κοιμήθηκαν καλά το προηγούμενο βράδυ, ή αν έχασε η ποδοσφαιρική ομάδα την οποία φανατικά υποστηρίζουν. Ως εκ τούτου, κάποιος εύκολα μπορεί να φανταστεί, το πως θα επηρεαζόταν η κρίση ενός δικαστή, αν αυτός πάσχει από κάποιου είδους ψυχική ανισορροπία ή και διαταραχή.  Όπως π.χ., μανία καταδίωξης ή διαταραχή προσωπικότητας.  Ή έστω ακόμα, αν πρόκειται για άτομο, με συγκεκριμένες εμπάθειες.  Και με κάθε σεβασμό πάντοτε, οι 13 που σήμερα αποφασίζουν για τους διορισμούς των νέων δικαστών, δεν έχουν τις γνώσεις για να διακρίνουν, τέτοιες παρεκκλίσεις. Ως εκ τούτου, επιβάλλεται φρονώ να συσταθεί, ένα ανεξάρτητο και εξειδικευμένο σώμα, το οποίο να αξιολογεί  τους υποψηφίους και να πιστοποιεί την ψυχική τους καταλληλότητα για το λειτούργημα.

 

Το τρίτο που προέκυψε κατά την συζήτηση, ήταν η πλήρης έλλειψη διαφάνειας στην ακολουθητέα διαδικασία. Τόσο η διαδικασία της αξιολόγησης των υποψηφίων, όσο και η τελική απόφαση ως προς το ποιος θα διοριστεί και ποιος όχι, λαμβάνονται πίσω από κλειστές πόρτες και σε εμάς που φορολογούμαστε για την διαδικασία, ανακοινώνεται μόνο, το κονκλαβικό αποτέλεσμα.  Η δε έλλειψη διαφάνειας, δίνει κατανοητά έρεισμα, για κάθε λογής συνωμοσιολογίες και σκανδαλολογίες.  Ως εκ τούτου, η Δεξαμενή Νομικής Σκέψης «Κράτος Δικαίου», θα ήθελε να έβλεπε πλήρη διαφάνεια στην διαδικασία των διορισμών. Ενδεχομένως τα ονόματα των υποψηφίων να πρέπει να δημοσιοποιούνται εκ των προτέρων και να υπάρχει διαδικασία υποβολής, γραπτής, επώνυμης και τεκμηριωμένης ένστασης σε κάποια υποψηφιότητα.  Να δικαιούται δηλαδή ένα μέλος της κοινωνίας, που ξέρει ένα υποψήφιο, να φωνάζει εκ των προτέρων «ανάξιος για τον τάδε λόγο» .  Στην δε απουσία τέτοιας ένστασης, η διαδικασία της αξιολόγησης, θα πρέπει να γίνεται δημόσια, ούτως ώστε το κοινό, να την παρακολουθεί και να μπορεί να την κρίνει.  Στο δε τέλος, η απόφαση θα πρέπει να εκδίδεται γραπτώς και να περιέχει πλήρη αιτιολογία, αλλά και να παρέχεται δικαίωμα, σε κάποιον που απορρίφθηκε, να ζητήσει αναθεώρηση. Τα όσα αναφέρονται πιο πάνω συνιστούν εξάλλου, στοιχειώδεις αρχές χρηστής διοίκησης και είναι πραγματικά άξιο απορίας, το γιατί δεν εφαρμόζονται από τους 13.

 

Προσωπικά είμαι της άποψης, πως αν εφαρμόζονταν τα πιο πάνω, τότε όχι μόνο θα διασφαλιζόταν, αλλά και κυριότερα, θα επισφραγιζόταν το κύρος και η αξιοπιστία, όλων των εμπλεκομένων.  Η κα. Ναθαναήλ   λόγου χάριν, θα ήταν μετά βεβαιότητας μια αριστούχα απόφοιτος της σχολής δικαστών και εκτός από την πιστοποίηση της ψυχικής της καταλληλότητας και την απουσία οιασδήποτε ένστασης στην υποψηφιότητα της, στην δημόσια αξιολόγηση, θα υποβαλλόταν σε βασανιστικό έλεγχο γνώσεων και ήθους και εικάζω λογικά πως θα διέπρεπε. Και διερωτάται ο κοινός νους. Ποιος νοήμων θα αμφισβητούσε το δικαίωμα της κας Ναθαναήλ στην έδρα ή θα επικαλείτο τον πατέρα της ή τον πρώην εργοδότη της, μετά την διάφανη επιτυχία της σε μια τέτοια δοκιμασία;

 

Αν η απάντηση στο πιο πάνω ερώτημα που θέτω,  είναι πως ουδείς θα αμφισβητούσε τον διορισμό της κάτω από αυτές τις συνθήκες,  τότε κάποιος διερωτάται και πάλιν, ως προς το γιατί δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα, ένα τέτοιο, αξιοκρατικό και αδιάβλητο σύστημα διορισμών.  Μήπως διότι απλά, δεν μας ενδιαφέρει αν μας κατηγορούν για ευνοιοκρατία και τα άλλα συναφή; Μήπως χειρότερα, για να μπορούμε ακριβώς να επιδιδόμαστε στην ευνοιοκρατία και τα άλλα συναφή;  Ή μήπως διότι, αν θέταμε αυτά τα αυτονόητα και στοιχειώδη κριτήρια, τότε δεν θα βρίσκαμε επαρκή αριθμό προσοντούχων, προκειμένου να πληρώσουμε τις κενές θέσεις; Αν ισχύει το τελευταίο, τότε, ενδεχομένως, κατά καιρούς, να διορίσαμε μεν και πραγματικά άξιους, αλλά παράλληλα, ενδεχομένως και να διορίσαμε απλά  ότι να ‘ναι.  Κατ’ εφαρμογή δε της επετηρίδας, αυτοί μια μέρα, θα καταλήξουν στο Ανώτατο Δικαστήριο, με το είδος να διαιωνίζεται, αλλά και να αντικατοπτρίζεται στις αποφάσεις τους.   Η κρισιμότητα της κατάστασης φρονώ, επιβάλλει ριζικές αλλαγές.

 

 

  

Ευάγγελος Χρ. Πουργουρίδης  

Μέλος της Δεξαμενής Νομικής Σκέψης

«Κράτος Δικαίου»

 

Ευάγγελος Πουργουρίδης

Ο Ευάγγελος Πουργουρίδης σπούδασε νομικά στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην συνέχεια έλαβε τον τίτλο του Barrister. Εργάζεται ως δικηγόρος από το 1993 και ασχολείται αποκλειστικά με θέματα ποινικού δικαίου. Είναι μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Λεμεσού.

One thought on “ΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΔΙΚΑΣΤΩΝ : ΑΞΙΟΙ Ή ΟΤΙ ΝΑ ‘ΝΑΙ;”

  1. Αγαπητέ Βαγγέλη,

    Συγχαίρω, όχι μόνο λόγοις πλέον, αλλά και εγγράφως, την πολύ καλή πρωτοβουλία ίδρυσης και λειτουργίας της ιστοσελίδας «Κράτος Δικαίου». Από τα πρώτα κιόλας άρθρα που έχουν δημοσιευθεί, θεωρώ ότι το επίπεδο είναι πολύ ψηλό και κινείται σε κόσμιο επίπεδο παρά την αυστηρή αλλά επιβαλλόμενη και αναγκαία κριτική. Κρίνοντας εκ πρώτης όψεως, θεωρώ ότι τέτοιες πρωτοβουλίες δημιουργούν υψηλές προσδοκίες, στις οποίες όμως έχουν όλα τα εχέγγυα να ανταποκριθούν.

    Συμμερίζομαι την αγωνία σου. Διερωτώμαι, όμως, τί είναι που μπορούμε έμπρακτα να κάνουμε ώστε να διορθωθούν τα κακώς κείμενα που τείνουν να καταντήσουν όλο το οικοδόμημα της δικαιοσύνης ως «απόστημα»; Είναι καλές οι κριτικές, είναι καλές οι αναλύσεις, όμως πλέον η κατάσταση φαίνεται να τείνει προς το μη αναστρέψιμο εάν επιτέλους δεν αναληφθεί έμπρακτη προσπάθεια, εάν δεν δημιουργηθούν μηχανισμοί που να διευκολύνουν την εμπλοκή στα «νομικά κοινά» όλων των δικηγόρων και όσων εμπλέκονται με την απονομή της Δικαιοσύνης.

    Συμφωνώ και με τον συνάδελφο κ. Χρήστο Κληρίδη ότι διολισθαίνουμε προς «Quasi» ή «οιωνεί» Κράτος Δικαίου. Στο παρελθόν, μόνο μία φορά ο νομικός κόσμος έστησε ανάστημα απέναντι στην αυθαιρεσία. Ανεπιτυχώς και πάλι, αλλά τουλάχιστον μετά την απόφαση του ΕΔΑΔ τα πράγματα έχουν αλλάξει κάπως. Αναφέρομαι φυσικά στην υπόθεση του Μιχαλάκη Κυπριανού. Απέργησαν. Ριζοσπαστικό μέτρο, αλλά αναγκαίο. Ήταν έστω μία ενέργεια, μία αντίδραση. Ορθή ή λανθασμένη δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Έκτοτε όμως δεν έχει γίνει τίποτε που να ταράξει τα λιμνάζοντα νερά.

    Υπάρχουν άτομα που έχουν ιδέες, γνώσεις, εμπειρία, όρεξη, διάθεση κλπ για εκσυγχρονισμό, αλλαγή, διόρθωση κλπ. Όμως, για να καταλήξω και πάλι στο ζητούμενο, τί είναι που μπορεί να γίνει από εμάς, ως δικηγόρους, ώστε έμπρακτα, άμεσα και αποτελεσματικά, να συμβάλουμε στην διόρθωση αυτής της στρεβλής κατάστασης;

Leave a Reply to Κ. Κ. Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *