• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

Το συστημικό πρόβλημα της συμμόρφωσης της διοίκησης με τις ακυρωτικές αποφάσεις

Ένα συστατικά δομικό πρόβλημα το οποίο ταλανίζει τους διοικούμενους, απαιτεί χρόνο και χρήμα και κλονίζει εν τέλει την εμπιστοσύνη των πολιτών στην αποτελεσματικότητα του θεσμικού ρόλου της δικαστικής λειτουργίας και καθιστά αμφισβητούμενο και ατελή το ρόλο των δικηγόρων, ως συλλειτουργών της δικαιοσύνης, θέτοντας σε αμφισβήτηση πλειάδα εμπεδωμένων αρχών δικαίου, είναι η συμμόρφωση με τις ακυρωτικές αποφάσεις των Δικαστηρίων.

Ζήτημα, το οποίο είναι πολυπαραγοντικό και ανάγεται, διέπει και εκκινείται ήδη από τους πρόποδες των συνθηκών της διαδικασίας παραγωγής μίας εκτελεστής πράξης ή απόφασης, η οποία, δεδομένου ότι είναι εξοπλισμένη με τα τεκμήρια της νομιμότητας και της κανονικότητας, είναι ευάλωτη και εκτεθειμένη, ως προς το διοικητικό επίπεδο, με το διορισμό στα συλλογικά όργανα προσώπων τα οποία προέρχονται από κομματικές/πολιτικές μήτρες ή αποτελεί προϊόν κομματικής τοποθέτησης, εξάρτησης, επιλογής και προώθησης, που τα πλαισιώνουν, με ό,τι αυτό συνεπάγεται ως προς την αμεροληψία, ακεραιότητα, αντικειμενικότητα και ανεξαρτησία τους.

Το γεγονός αυτό συνιστά και συγκροτεί αυτόδηλο εγγενές και θεμελιακό ανατρεπτικό μειονέκτημα, σε σχέση με την ανεξαρτησία και το αδιάβλητο του ρόλου τους και της ευγονικής άσκησης των καθηκόντων τους υπό τη συναφή βεβαρυμμένη σωρευτική συνιστώσα της μη ανάλογης και αντίστοιχης τεχνοκρατικής τους κατάρτισης και εν γένει προσόντων ως ικανών, επαρκών και κατάλληλων προς το γνωστικό αντικείμενο που εκάστοτε καλούνται να αποφασίσουν (π.χ. για μία προαγωγή ή διορισμό σε ημικρατικό οργανισμό ή δημοτικό συμβούλιο) και τούτο υπό το φως της έλλειψης ουσιαστικής βασάνου της απόφασής τους στο νομικό πλαίσιο, τη νομολογία και τις αρχές που οφείλουν απαρέγκλιτα διέπουν την απόφασή τους, στοιχεία που καθιστούν ενδημικό το φαινόμενο αυτό.

Σε τούτο προστίθεται και η δυστροπία της διοίκησης να συμμορφωθεί με τις ακυρωτικές αποφάσεις, η οποία συναρτάται με την υπέρμετρη καθυστέρηση στη λήψη απόφασης επί της επανεξέτασης, καθώς η ακυρωτική απόφαση έχει αυθημερόν ισχύ και από τότε άρχεται η υποχρέωση προς συμμόρφωση, η οποία θα πρέπει να είναι «ενεργός», σύμφωνα με τη ρητή και αδιάστικτη διατύπωση του Άρθρου 146.5 του Συντάγματος.

Συναφώς, η διοίκηση να πρέπει να ενεργεί εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος, να μην επιδεικνύει σκόπιμη ή εξ αμελείας καθυστέρηση και να διεξάγει επανεξέταση σε εύλογο χρόνο, τάχιστα ή το ταχύτερο δυνατό.

Σε σύζευξη με τα μειονεκτήματα σε διοικητικό επίπεδο τελούν και τα μειονεκτήματα σε θεσμικό επίπεδο, καθώς δεν υπάρχει δραστικά ρεαλιστική προστατευτική δικλείδα ασφαλείας ως προς την ενεργό και πλήρη συμμόρφωση από το διοικητικό όργανο, με οποιασδήποτε φύσης νομική κύρωση, σε περιπτώσεις μεμπτού χειρισμού υποκειμενικά καταλογιστού, ποινική, αστική ή πειθαρχική.

Συναφώς, αναγνωρίσθηκε η απουσία μηχανισμού για την αποτελεσματική εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων, με αναφορά ότι εναποτίθεται στα διοικητικά όργανα να ενεργήσουν υπεύθυνα, ως θέμα χρηστής διοίκησης, και να συμμορφωθούν προς τις δηλωτικές αποφάσεις του Δικαστηρίου, χωρίς μέχρι σήμερα να υλοποιηθεί το νομοθετικό κενό της εξουσιοδοτικής διάταξης του Άρθρου 146.5Α (Επαμεινώνδα κ.α. v. Δήμου Λεμεσού, Α.Ε. 27/2009, ημ. 28.3.2016).

Υπό τις συνθήκες αυτές, όμως, το δικαστικό μας σύστημα δεν ανταποκρίνεται στις κατοχυρωμένες αρχές τις δίκαιης δίκης, του κράτους δικαίου, της πλήρους, έγκαιρης και αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας και πραγματικής ένδικης προσφυγής, που φαλκιδεύονται και καθίστανται ουτοπικές, κενό γράμμα και ανεδαφικές, στοιχειοθετώντας ουσιώδες έλλειμμα κράτους δικαίου, μετωπικά αντίθετα στη διατράνωση της απόφασης της Πλήρους Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Γιάλλουρος v. Νικολάου (2001) 1 Α.Α.Δ. 558.

Τούτο έχει ως αποτέλεσμα να παρουσιάζονται -ήδη κατά την πρώτη έκδοσή τους- αποφάσεις οι οποίες είναι άκρως εύθραυστες, θνησιγενείς και έκδηλα ασύμβατες με το νόμο και τη νομολογία, για τυπικούς ή ουσιαστικούς λόγους, υποκείμενες σε «δικαστικό έλεγχο ρουτίνας», υποδηλώνοντας ότι απλώς το διοικητικό όργανο ήλπιζε ή απευχόταν την προσφυγή στο δικαστήριο, φαινόμενα εκ πλαγίου ή παρεμφερούς αιτιολογίας, που ήδη κρίθηκε ότι έπασχε, παραβιάζουσες το δεδικασμένο ή παραγνωρίζοντας το λόγο της δικαστικής απόφασης ή το υποδειχθέν καθήκον κατά την επανεξέταση, γραφειοκρατικής, πλασματικής, εικονικής, ψευδεπίγραφης και προσχηματικής επανεξέτασης, συνδεόμενα, ενίοτε και κατά φύση, με επανειλημμένες ακυρωτικές αποφάσεις, ως αναγωγή σε συστηματική άρνηση συμμόρφωσης, κατάσταση «η οποία, θεωρητικά, δύναται να διαιωνιστεί» (Μαυρουδής κατά Ελλάδας, Προσφυγή υπ` αριθ. 72081/01, ημ. 22.9.2005) ενώ θα έπρεπε το διοικητικό όργανο να προβεί σε γνήσια, ενδελεχή, πλήρη, λειτουργική και ουσιαστική εφαρμογή και αφομοίωση του δεδικασμένου, λόγου, σκεπτικού, πορισμάτων, κρίσεων και ευρημάτων της ακυρωτικής απόφασης.

Περαιτέρω, η σωρευτική συνιστώσα των αδυναμιών σε διοικητικό και θεσμικό επίπεδο σύγκειται, υπό τρίπτυχη συνισταμένη, στο δικαστικό επίπεδο, καθώς ενώ το αναθεωρητικό δικαστήριο δεν είναι δικαστήριο ουσίας, εντούτοις υφίστανται νομολογιακοί κανόνες που απολήγουν σε αμιγώς πρωτογενή οπτική, μηχανιστική αξιολόγηση και συνεφελκόμενη εκκαθάριση της υπόθεσης, αντιφατικές δικαστικές αποφάσεις, σε πρωτογενές (ad hoc) ή δευτερογενές επίπεδο (τελούσες σε εσωτερικό αντίλογο), αλληλοδιασταυρούμενες αποφάσεις, αντίθετα στην ενότητα και κατ’ επέκταση αποκρυστάλλωση, συνοχή και ασφάλεια δικαίου, διευρύνοντας και ενδυναμώνοντας τη διοικητική αυθαιρεσία απέναντι στον πολίτη και κατ’ αντανάκλαση και στη δικαστική λειτουργία στην οποία καταφεύγει.

Μέλος της Δεξαμενής Νομικής Σκέψης

«Κράτος Δικαίου»

One thought on “Το συστημικό πρόβλημα της συμμόρφωσης της διοίκησης με τις ακυρωτικές αποφάσεις”

  1. Εξαιρετικη προσεγγιση, η βασανος εκτελεσης σποφασεων στην Κυπρο γινεται ακομη μεγσλυτερη όταν προκειται για το Δημόσιο κ αποφασεθς Διοικητικων Δικαστηριων.Το νομοσχεδιο γθα την προσωπικη ευθυνη συλλογικων οργανων και την επιτροπη Συμμορφωσης, αναλογη με αυτή του ΣτΕ τί έγινε αλήθεια?? ΠΟΛΛΑ συμφεροντα εμπλεκονται στην ψηφιση του, με μονο χαμενο τελικα το συμφερον της Δικαιοσύνης κ την Δικαια Δικη !

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *