• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

Οι διορισμοί νέων δικαστών και ένα ζήτημα που πρέπει να συζητήσουμε.

Έγινε γνωστό χθες ότι έγιναν διορισμοί 13 νέων δικαστών ανκαι δεν υπήρξε ακόμα επίσημη ανακοίνωση. Πρόκειται για δικηγόρους από την μαχόμενη δικηγορία. Κάποιους που γνωρίζω είναι εξαιρετικές επιλογές. Εύχομαι σε όλους καλή σταδιοδρομία και δύναμη. Εύχομαι επίσης να μην παρασυρθούν από την αίγλη της εξουσίας η οποία δυστυχώς, στην πορεία φθείρει, και αλλάζει ανθρώπους.

Mε αφορμή τους εν λόγω διορισμούς τίθεται και ένα θέμα που αφορά το διορισμό ως δικαστή, παιδιού εν ενεργεία εφέτη. Είναι βέβαια ευαίσθητο το θέμα για πολλούς λόγους. Αφορά την ακεραιότητα της διαδικασίας και την ανεξαρτησία εφετών όταν διορίζουν. Αφορά ακόμα το ότι τα παιδιά δικαστών δεν πρέπει να τίθενται σε μειονεκτική θέση επειδή είναι παιδιά δικαστών.

Είναι νομίζω προφανές ότι ο διορισμός στην θέση του δικαστή παιδιού εν ενεργεία εφέτη, θέτει ( εκ νέου) σοβαρά ζητήματα προς συζήτηση με πρώτο ερώτημα να είναι εάν υπάρχει σύγκρουση συμφέροντος αυτών που διορίζουν, όχι τόσο με την αυστηρή νομική έννοια αλλά σε περισσότερο σε επίπεδο συμβολισμού.

Δεν έχω αμφιβολία ότι ο συγκεκριμένος εφέτης εξαιρέθηκε από τη διαδικασία. Ούτε έχω λόγο να αμφισβητώ την αξία του προσώπου που διορίστηκε. Κάθε άλλο. Όμως, το διορισμό έκαναν συνάδελφοι του εν ενεργεία εφέτη, με τους οποίους κάθεται στο εφετείο, δικάζουν μαζί υποθέσεις, έχουν κοινωνική συναναστροφή, πιθανόν οι αδελφοί δικαστές να ξέρουν τα παιδιά ο ένας του άλλου κλπ. Μιλούμε επίσης για μία μικρή κοινότητα 13 ατόμων, άρα για ένα μικρό κύκλο. Σκέφτομαι, ότι εάν ήμουν εγώ στην θέση των εφετών, θα ένιωθα άβολα και άσχημα να απορρίψω το γιο ή την κόρη του συναδέλφου μου. (Ίσως για αυτό δεν κάνω για εφέτης βέβαια). 

Δεν γνωρίζω, για να είμαι δίκαιος, εάν υπάρχει περίπτωση που απορρίφθηκε υποψήφιος προς διορισμό που να είχε πατέρα/μητέρα εφέτη. Ενδεχομένως να υπάρχει και να μην το γνωρίζω. Ακόμα όμως και εάν υπάρχει τέτοια περίπτωση , αυτό δεν επιλύει βασικά θέματα: Πρώτο το ζήτημα προκατάληψης στα μάτια του μέσου πολίτη και δεύτερο (και πιο σημαντικό κατά τη γνώμη μου) την ελλειματική κατάσταση που υπάρχει σε σχέση με τα κριτήρια διορισμού δικαστών.

Με αφορμή τα όσα αναφέρω πιο πάνω και τη προκατάληψη που δυνατόν να δημιουργείται, θεωρώ ότι πρέπει να συζητήσουμε δημόσια , στα πλαίσια της δικαστικής μεταρρύθμισης, τη διαδικασία/ κριτήρια διορισμού δικαστών.

Η απάντηση, κατά τη γνώμη μου, σε αυτό το δύσκολο πρόβλημα είναι η διαφάνεια και η δημοσιότητα. Εάν οι διαδικασίες είναι διαφανείς με μετρήσιμα, αντικειμενικά κριτήρια τότε η οποιαδήποτε προκατάληψη μειώνεται ή και εξαφανίζεται.

Τα κριτήρια διορισμού δικαστών έχουν αλλάξει πρόσφατα. Για το θέμα είχα αρθρογραφήσει και πριν 10 χρόνια επιχειρηματολογώντας ότι η διαδικασία διορισμού δικαστών ήταν προβληματική.

Οι αλλαγές που επήλθαν πέρσι συνιστούν μικρή βελτίωση από την προηγούμενη πρακτική που υπήρχε διότι γίνεται απόπειρα να μπουν κάποια κριτήρια. Όμως, και με βάση την νέα διαδικασία, η δεύτερη συνέντευξη εξακολουθεί να έχει αποφασιστική σημασία για την κατάταξη του υποψηφίου αφού αποτελεί το 50% της συνολικής βαθμολογίας. ( οι Εκθέσεις των Προέδρων, του Γενικού Εισαγγελέα και των Δικηγορικών Συλλόγων συνιστούν το 20%, τα ακαδημαϊκά προσόντα το 20% και το 10% τα χρόνια δικηγορίας και το όλο βιογραφικό).

Κατά τη γνώμη μου και η νέα διαδικασία διορισμού δικαστών πάσχει. Χαρακτηρίζεται από έλλειμα διαφάνειας και απουσία μετρήσιμων και αντικειμενικών κριτηρίων. Η βαθμολογία που θα δοθεί στην δεύτερη 30 λεπτη συνέντευξη καθορίζει ουσιαστικά το αποτέλεσμα και ως εκ της φύσης της δεν μπορεί να ελεχθεί αφού βασίζεται σε υποκειμενικά κριτήρια αυτών που βαθμολογούν.

Αυτή η κατάσταση πραγμάτων επιτρέπει ακριβώς στο να δημιουργούνται υποψίες και να υπάρχει προκατάληψη σε περιπτώσεις όπως αυτή του διορισμού παιδιών εν ενεργεία δικαστών, ή και άλλες περιπτώσεις που είναι γνωστό ότι υπάρχει στενή σχέση.

Καταθέτω την άποψη μου και πιστεύω ότι πρέπει να γίνει ένας δημόσιος διάλογος για αυτό το θέμα που θα βοηθήσει στο να γίνουν ουσιαστικές αλλαγές στο τρόπο διορισμού δικαστών. Μεγάλη στρέβλωση και αδικία υπάρχει και στην διαδικασία προαγωγής δικαστών, αλλά σε αυτό θα επανέλθω μελλοντικά.

Μέλος της Δεξαμενής Νομικής Σκέψης

«Κράτος Δικαίου»

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *