• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

ΚΑΘΡΕΦΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΝΟΥ

Όντας ζηλωτής της Δικαιοσύνης, ήταν πραγματικά αμέτρητες οι φορές που διερωτήθηκα, ως προς τις αιτίες που την έχουν οδηγήσει στην σημερινή, δεινή της κατάπτωση.  Και όπως πολλοί – πάρα πολλοί – άλλοι, κατέληξα δυστυχώς και εγώ, στο θλιβερό συμπέρασμα, πως η ρίζα του κακού, ξεκινά από τον ναό της. Από το ίδιο το Ανώτατο Δικαστήριο.

 

Κάποιοι από τους συναδέλφους μου, με τους οποίους συχνά μοιράζομαι τους προβληματισμούς μου, αποδίδουν τον κόλαφο στον φόρτο εργασίας  του Ανωτάτου Δικαστηρίου και συνδυάζοντας, το αναντίλεκτο αυτό γεγονός, με την Συνταγματική επιταγή για ταχεία απονομή της Δικαιοσύνης, παραλληλίζουν την νυν κατάσταση των πραγμάτων, με ένα ταχυφαγείο, το οποίο θυσιάζει την ποιότητα, χάριν της ποσότητας και της γρήγορης εξυπηρέτησης. Προσωπικά, αν και βρίσκω κάποιο έρεισμα στην συλλογιστική τους αυτή, εντούτοις θεωρώ, πως οι συνάδελφοι αυτοί μιλούν για ένα σύμπτωμα, αλλά όχι για την νόσο.

 

Στην Πολιτική Έφεση 42/19 για παράδειγμα, το Ανώτατο Δικαστήριο κλήθηκε να αποφασίσει, για την εγκυρότητα ενός Ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης (Ε.Ε.Σ.)  το οποίο είχε εκδοθεί, από Γερμανό Εισαγγελέα. Ο Ν.133(1)/2004, ορίζει ξεκάθαρα, πως τα Ε.Ε.Σ., πρέπει οπωσδήποτε να εκδίδονται από Δικαστές και όχι από Εισαγγελείς.  Το ζήτημα αυτό είχε εγερθεί προς κρίση και ασφαλώς συζητήθηκε ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου, μαζί με συνοδευτική εισήγηση, πως αν το τελευταίο, είχε έστω και την παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του ως προς την ιδιότητα του Γερμανού Εισαγγελέα, τότε όφειλε καθηκόντως, να αποταθεί στο αρμόδιο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (Δ.Ε.Ε.) για την γνωμοδότηση του, όπως εξίσου ρητά, επιβάλλει ο  Νόμος (βλ. Άρθρο 34Α του Ν.14/60) .  Μάλιστα, ενώπιον του Ανωτάτου, είχε τεθεί και απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ιρλανδίας, το οποίο και είχε προηγουμένως κρίνει, πως η ιδιότητα των Γερμανών Εισαγγελέων, δεν ήταν ξεκάθαρη και πως ως εκ τούτου, το θέμα έχρηζε γνωμοδότησης, από το αρμόδιο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

Η Σταματίου Δ. έκρινε πως το ζήτημα ήταν ξεκάθαρο και πως ο Γερμανός Εισαγγελέας ήταν κατά την γνώμη της Δικαστής.  Δυστυχώς για την Κυπριακή Δικαιοσύνη και το κύρος της, λίγες μόνο μέρες αργότερα, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξέδωσε την γνωμοδότηση του στο ερώτημα που του  είχε παραπέμψει η Ιρλανδία και έκρινε αρμοδίως, πως όχι μόνο το ζήτημα δεν ήταν ξεκάθαρο, αλλά και κυριότερα, πως οι Γερμανοί Εισαγγελείς, δεν ήταν Δικαστές. Έκδηλα και με κάθε σεβασμό, η θεωρία του ταχυφαγείου, δεν δικαιολογεί, τόσο ουσιώδεις αποκλίσεις, από τις ρητές πρόνοιες των Νόμων.

 

Άλλοι συνάδελφοι αποδίδουν την κατάπτωση, στο φαινόμενο της επετηρίδας  και/ή σε έλλειψη εξειδίκευσης.  Ως προς το πρώτο, είναι σε όλους γνωστό, πως επί σειρά ετών, ο διορισμός κάποιου στο Ανώτατο Δικαστήριο, γινόταν υπό την μορφή της «κατά σειρά προαγωγής» και  έτσι, στο σώμα διορίζονταν ενίοτε και άτομα, εκτός από τα πλέον ικανά και κατάλληλα.  Επιπρόσθετα, το φαινόμενο της επετηρίδας, εμπόδιζε τον διορισμό δικηγόρων στο Ανώτατο Δικαστήριο, και κατ’ επέκταση, αφαιρούσε από το Σώμα το στοιχείο της νοοτροπικής ανανέωσης, αλλά και της εισαγωγής, ατόμων με εξειδίκευση σε ουσιωδέστατους κλάδους δικαίου, όπως το δημόσιο δίκαιο και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

 

Ένας δικαστής Επαρχιακού Δικαστηρίου, ο οποίος διοριζόταν στο Ανώτατο, απλά και μόνο επειδή «είχε έρθει η σειρά του»,  ενδεχομένως να μην είχε ασχοληθεί, ποτέ στην σταδιοδρομία του, με θέματα που άπτονται π.χ. της Συνταγματικότητας Νόμων.  Η απειρία του αυτή και η συνεπακόλουθη έλλειψη εξειδικευμένων γνώσεων, είναι δυνατόν να δικαιολογούν, την πλήρη έλλειψη αιτιολογίας στην κρίση του, αλλά και το εσφαλμένο της κατάληξης του.  Τρανά παραδείγματα,  οι πρόσφατες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τις αποκοπές στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων και στις αναπομπές του Προέδρου της Δημοκρατίας.

 

Όμως, κατά την γνώμη μου το πρόβλημα είναι πολύ πιο βαθύ.  Η Πολιτική Έφεση 458/19 για παράδειγμα, στρεφόταν κατά πρωτόδικης απόφασης του Παμπαλή Δ.   Στην σύνθεση του Εφετείου που ορίστηκε για να ακούσει την Έφεση, συμμετείχε ο Μαλαχτός Δ., του οποίου ο πρώτος, είναι γαμπρός. Σύμφωνα με τον «Οδηγό Δικαστικής Συμπεριφοράς» που είχε εκδώσει μόλις λίγους μήνες προηγουμένως το ίδιο το Ανώτατο Δικαστήριο (βλ. παραγ. Β1, 3, 5 και Γ1.4 και Γ. 4.4.),  ο Μαλαχτός Δ., θα έπρεπε να είχε εξαιρεθεί από την υπόθεση.  Δεν το έπραξε όμως.  Έμεινε στην σύνθεση του Εφετείου και αποφάσισε για τη ορθότητα  της απόφασης του γαμπρού του.  Με κάθε σεβασμό πάντοτε, δεν μπορεί ένας θεσμός, που παραβιάζει ο ίδιος τα λεχθέντα του, να θέλει παράλληλα να εμπνέει, εμπιστοσύνη και κύρος.

 

Προσωπικά λοιπόν, είμαι της άποψης, πως το ουσιαστικότερο πρόβλημα της Κυπριακής Δικαιοσύνης, αρρύεται  από το γεγονός ότι, το Ανώτατο Δικαστήριο λειτουργεί εδώ και χρόνια, εντελώς ανεξέλεγκτα. Και γενικά, πάντοτε ήμουν της άποψης, πως όταν ένας θεσμός ή μια εξουσία λειτουργούν, χωρίς να υπόκεινται σε ανεξάρτητο έλεγχο, τότε όχι μόνο υποσκάπτεται η ίδια η Δημοκρατία και το Κράτος Δικαίου, αλλά και συνάμα, ανοίγουν οι πύλες στην αυθαιρεσία.  Και η αυθαιρεσία, μπορεί να προσλάβει  πολλές μορφές, φτάνοντας, μέχρι και την ίδια την διαφθορά.  Όπως εξάλλου το είχε θέσει σοφά ο Λόρδος  Acton,  «η εξουσία έχει την τάση να διαφθείρει και η απόλυτη εξουσία, διαφθείρει απόλυτα».

 

Στην Κύπρο, οι 13 δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου  ασκούν τεράστιες εξουσίες και όμως δεν ελέγχονται από  κανέναν.  Πρόκειται ίσως για τους μόνους δημοσίους υπαλλήλους, που δεν λογοδοτούν πουθενά για τις πράξεις  και για τις αποφάσεις τους, αλλά και που πειθαρχικά, διώκονται εν κατακλείδι, από τους εαυτούς τους. Εξ ου και εξ όσων γνωρίζω, δεν έχουν διωχθεί ποτέ πειθαρχικά.

 

Ακούμε διαρκώς για μεταρρυθμίσεις που θα γίνουν στην Δικαιοσύνη και οι οποίες ασφαλώς, θα στοιχήσουν στον Κύπριο φορολογούμενο, πολλά εκατομμύρια.  Βρήκα τυχαία και διάβασα καθηκόντως, όλα τα σχετικά Νομοσχέδια και διαπίστωσα με πόνο ψυχής, πως ο εξαγγελλόμενος θησαυρός, δεν είναι καν άνθραξ.  Πρόκειται κατά την γνώμη μου για μεταρρυθμίσεις, οι οποίες, όχι μόνο δεν θα λύσουν το πρόβλημα, αλλά  απεναντίας,  θα το επιτείνουν.  Το δε μόνο «πρόβλημα» που επιλύουν, είναι τον φόρτο εργασίας των νυν Δικαστών του Ανωτάτου Δικαστηρίου.  Ούτε την αυθαιρεσία πατάσσουν, ούτε την διαφθορά ή την ευνοιοκρατία προλαμβάνουν.  Η δε επετηρίδα επισφραγίζεται. Και ειλικρινά διερωτώμαι.  Μήπως εν τέλη πρόκειται για δόλωμα; Είναι ποτέ δυνατόν να επίκειται μια τέτοια νομική Κοσμογονία, χωρίς να έχουν προηγουμένως δημοσιευτεί ευρέως τα σχετικά νομοσχέδια για δημόσια διαβούλευση και χωρίς να έχουμε δει, πλήρη και αιτιολογημένη έκθεση απόψεων, από τον  Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο;  Και οι Βουλευτές; Ξέρουν πραγματικά τι είναι που καλούνται να ψηφίσουν;

 

 

 

Ευάγγελος Χρ. Πουργουρίδης  

Μέλος της Δεξαμενής Νομικής Σκέψης

«Κράτος Δικαίου»

 

Ευάγγελος Πουργουρίδης

Ο Ευάγγελος Πουργουρίδης σπούδασε νομικά στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην συνέχεια έλαβε τον τίτλο του Barrister. Εργάζεται ως δικηγόρος από το 1993 και ασχολείται αποκλειστικά με θέματα ποινικού δικαίου. Είναι μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Λεμεσού.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *