• 'Εκαστος έχει το δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ' οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως - Η ελευθερια της εκφρασης είναι το θεμέλιο όλων των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, πηγή ανθρωπισμού και η μητέρα της αλήθειας

Ξετυλίγοντας την Ανισότητα …..

Ως νεαρό  πρόσωπο με έντονο ζήλο για μελέτη της συμπεριφοράς προσώπων κατά τον χρόνο ισχύος καταναλωτικών συμβάσεων κυριότερα σε όσες αφορούν  χρηματοοικονομικές  διαφορές  , βρέθηκα πολλές φορές ακροατής της ανησυχίας για εκποίηση της ακίνητης περιουσίας των  πολιτών της Κυπριακής Δημοκρατίας  που δανειοδοτήθηκαν από διαφορετικά τραπεζικά ιδρύματα. Να σημειωθεί ότι πολλοί από αυτούς τους πολίτες  συναίνεσαν στις συμφωνίες για λήψη δανεισμού με σκοπό να ικανοποιήσουν βιοποριστικές τους ανάγκες , κυρίως όσον αφορά την στέγαση με αυτοσκοπό την δημιουργία  οικογένειας ως η φυσική πορεία της ανθρώπινης υπόστασης.

Είναι συνήθης σε τέτοιας μορφής συναλλαγές που υπογράφονται μεταξύ δύο προσώπων, όπου το ένα εκ των δύο  κατά τον χρόνο υπογραφής  εκπληρώνει άμεσα τα όσα υποσχέθηκε γραπτώς, και αναμένει σε μέλλοντα χρόνο την εκπλήρωση της υπόσχεσης του έτερου μέρους,  ήτοι  να επιστρέψει το αγαθό , η στην προκείμενη περίπτωση του δανεισμού , της επιστροφής της χρηματοδότησης,  να  ευδοκιμεί ο κίνδυνος και/η άγνοια του κατά πόσο με την πάροδο  του χρόνου , το έτερο μέρος που δεσμεύεται και υποχρεούται να εκπληρώσει υποχρεώσεις εν τέλει θα το πράξει.

Τέτοιες συναλλαγές που εκπληρώνονται σε βάθος χρόνου , δεν μπορούν να αξιολογηθούν μόνο μέσα από την σφαίρα της πρόθεσης του προσώπου να εξαπατήσει ή / και  να σταθεί κύριος ως προς την εκπλήρωση των υποσχέσεων του.  Κάθε μέρα που ξεκινάει για κάθε πολίτη , μπορεί να τον τοποθετεί σε διαφορετικές συνθήκες διαβίωσης από αυτές που ήταν στην δύση της προηγούμενης . Εκ των πραγμάτων ο χρόνος δεν χαρίζει σε όλους ίσες ευκαιρίες με αποτέλεσμα κάποιες από αυτού του τύπου συναλλαγές  να καθίστανται προβληματικές.

Ο όρος «εκποίηση» χρησιμοποιείται συνεχώς από στόμα σε στόμα,  κυριότερα τα τελευταία χρόνια στα δρώμενα της Κυπριακής εσωτερικής αγοράς ως αναπόφευκτη «τιμωρία» που επιβάλλεται  σε περιπτώσεις αδυναμίας εκπληρώσεις της αποπληρωμής δανεισμού.

Εκ του νόμου, και δυνάμει του άρθρου  28 του Συντάγματος , γίνεται η εξής αναφορά ως προς το θεμελιώδης δικαίωμα έκαστου πολίτη της Κυπριακής Δημοκρατίας « πάντες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου, της διοικήσεως και της δικαιοσύνης και δικαιούνται να τύχωσι ίσης προστασίας και μεταχειρίσεως.

Η εκτελεστική εξουσία σε τέτοιες περιπτώσεις θα πρέπει να αξιολογήσει τον ανθρώπινο μεταβλητό παράγοντα και να τον  αντισταθμίσει με  την ανάγκη για αποτροπή πολιτών που  εσκεμμένα δανείζονται και ετσιθεληματικά αμελούν να καταβάλλουν τμηματικά τις συμβατικές τους υποχρεώσεις για αποπληρωμή του χρηματικού ποσού που δανείστηκαν.

Για την αποκατάσταση της «αταξίας» σε τέτοιες συναλλαγές τροποποιήθηκε ο Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Νόμου του 1965 (9/1965) μέσω της δημοσίευσης 5 του Ν.142(Ι)/2014 με έναρξη ισχύς την 1/1/2015 .

Με  την εισαγωγή του άρθρου 37 στο Παράρτημα Vi  δίδεται το δικαίωμα σε κάθε αδειοδοτήμενο τραπεζικό ίδρυμα  να εκτελέσει μια νομοθετικά προβλεπόμενη διαδικασία όταν ο δανειολήπτης καθυστερεί να καταβάλει για περίοδο πέραν των 120 ημερών άμεσα απαιτητή συμβατική δόση η/και δόση δανείου.

Με την επίδοση ή με την αποστολή προκαθορισμένων τύπων επιστολής έκαστο τραπεζικό ίδρυμα δύναται μετά το πέρας 120 ημερών καθυστέρησης καταβολής να ενεργοποιεί διαδικασία διενέργειας δημόσιου ή ηλεκτρονικού πλειστηριασμού πώλησης  της υποθήκης που τέθηκε ως ενέχυρο από τον δανειζόμενο  ως υπόσχεση για την αποπληρωμή του οφειλόμενου ποσού χρηματοδότησης.

Δυνάμει των προνοιών του άρθρου 44Γ του Νόμου 9/1965 οι οποίοι διαβάζονται σε συνδυασμό με τις ερμηνευτικές διατάξεις του άρθρου 44ΙΕ του ίδιου νόμου, έκαστο τραπεζικό ίδρυμα δύναται να αποστείλει η/και επιδώσει τις υπό του νόμου επιβαλλόμενες ειδοποιήσεις, (ειδοποιήσεις που το λεκτικό τους ως προς το περιεχόμενο διέπεται και καθορίζεται  δυνάμει του Δεύτερου Παραρτήματος του Νόμου 9/1965),  με σκοπό να θέσει σε γνώση του δανειολήπτη την πρόθεση του τραπεζικού ιδρύματος για την έγερση της διαδικασίας και της  ανάκτησης του οφειλόμενου απαιτητού ποσού μέσω διαδικασίας πλειστηριασμού.

Οι εγερτήριοι τύποι ειδοποίησης , ήτοι καλούμενοι εκ του νόμου «Τύπος Θ» και  «Τύπους Ι»  αποστέλλονται ανάλογα όπου προβλέπεται δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 44Β(2) του Νόμου 9/1965 και του άρθρου 44Γ(1) αντίστοιχα  εντός 45 ημερών ενώ σε ακολουθία μετά την παραλαβή τους, το τραπεζικό ίδρυμα να δύναται να προωθήσει τον δεύτερο και τρίτο τύπο εντός 30 ημερών ήτοι τους νομοθετικά  καλούμενους τύπους «ΙΑ» και «ΙΒ»

Δυνάμει του δεύτερου παραρτήματος του 9/1965 , ο «Τύπος ΙΑ» θα πρέπει να αναγράφει και να καθορίζει την ορισθείσα ημερομηνία και ώρα διενέργειας του δημόσιου ή ηλεκτρονικού πλειστηριασμού, ημερομηνία η οποία καθορίζεται κατά την διακριτική ευχέρεια του τραπεζικού ιδρύματος.  Η χρονική περίοδος που θα πρέπει να μεσολαβεί από την ημέρα παραλαβής της ειδοποίησης Τύπος ΙΑ μέχρι την ημέρα διενέργειας του πλειστηριασμού  δεν ρυθμίζεται από τις πρόνοιες του 9/1965 , ενώ αποτελεί ταπεινή μου εισήγηση πως τέτοια ρύθμιση αποτελεί επιτακτική ανάγκη για την εξισορρόπηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών λαμβάνοντας υπόψη ως κύριο παράγοντα ζωτικής σημασίας   ότι μετά την διάθεση της υποθήκης σε δημόσιο πλειστηριασμό η ακίνητη περιούσια αγοράζεται εν καλή τη πίστη και μεταβιβάζεται σε χείρας τρίτου.

Ο μόνος περιορισμός που τίθεται ως προς το χρονικό πλαίσιο προκύπτει δυνάμει των προνοιών του άρθρου 44Γ(2) όπου  καθορίζεται το χρονοδιάγραμμα για επίδοση και αποστολή του Τύπου ΙΑ , σε περίοδο «όχι μικρότερης των τριάντα (30) ημερών από την καθορισμένη ημέρα και ώρα πώλησης του ενυπόθηκου ακινήτου»

Όλες οι τροποποιήσεις που διαδέχτηκαν την δημοσίευση  5 του Ν.142(Ι)/2014, συνολικά τρεις σε αριθμό  από την έναρξη ισχύος της τροποποίησης του 2015 εως και το 2020 , αποτέλεσαν προσπάθειες της εκτελεστικής εξουσίας να ρυθμίσει και να εξισορροπήσει το δικαίωμα των τραπεζικών ιδρυμάτων να ανακτήσουν τα όσα δανειοδότησαν σε συνάρτηση και αντιπαραβολή των δικαιωμάτων του δανειολήπτη ο οποίος εκχώρησε μέρος των δικαιωμάτων της ακίνητη περιουσίας του που προστατεύονται επί του άρθρου 23 του Συντάγματος.

Για σκοπούς ίσης μεταχείρισης έκαστου συμβαλλόμενου μέρους επί της ιδιωτικής συμφωνίας δανεισμού εισήχθηκαν στο νόμο μέσω του άρθρου 44Γ(3) οι προϋποθέσεις για την προσφυγή του στην δικαστικό οδό ή ανάλογα σε εκτελεστικούς αρμόδιους φορείς  με σκοπό να παρέχεται στο δανειολήπτη το δικαίωμα να αμφισβητήσει ή να προβάλει λόγους για να υπερασπιστεί  τα θεμελιώδης συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα του επί της ακίνητης περιουσίας του. Ακίνητη περιουσία που αφορά εκτενώς και όχι περιοριστικά στην πρώτη του κατοικία ή στην επαγγελματική του στέγη.

Σωστά ο νομοθέτης αντιλαμβανόμενος την έκταση επιρροής των δικαιωμάτων που δεν περιορίζονται μόνο ως προς τα δικαιώματα που παρέχονται επί του άρθρου 23 του Συντάγματος , και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να συνδέονται απομονωμένα από τα λοιπά ανθρώπινα θεμελιώδης δικαιώματα που θεσπίζονται στο Σύνταγμα, κατέγραψε κάποιες εκ του νόμου ασφαλιστικές δικλίδες που προσφέρουν την δυνατότητα  προσφυγής του δανειολήπτη στο κατά τόπο αρμόδιο  Επαρχιακό Δικαστήριο .

Οι πρόνοιες του άρθρου 44Γ(3)(α) εως (ζ) θεωρητικά εισήχθηκαν με σκοπό την συνταγματικότητα του νόμου με τα αναφαίρετα θεμελιώδης δικαιώματα που προβλέπονται επί των άρθρων του συντάγματος 23 και 28 , δικαιώματα που είναι  άμεσα συνυφασμένα και με το δικαίωμα έκαστου πολίτη για μια  δίκαια δίκη.   

Σε αυτό το σημείο θεωρώ ορθό να σημειωθεί ότι ο τρόπος διενέργειας της νομοθετικά καθοριζόμενης διαδικασίας πραγματοποιείται χωρίς να κρίνεται απαιτούμενος ο έλεγχος από όποιο δικαστικό σώμα ή αρμόδια εκτελεστική αρχή  αλλά παρέχεται μόνον το δικαίωμα έφεσης του δανειολήπτη του  οποίου οι προϋποθέσεις νομοθετικά καθορίζονται μέσω των διατάξεων που καταγράφονται στις  υποπαραγράφους του  άρθρου 44Γ(3) (α) εως (ζ) .

Εφαρμόζοντας σε αντιπαραβολή της ερμηνείας του άρθρου του 44Γ (2) του Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεων Νόμου σε ένα υποθετικά πραγματικό σενάριο δανειολήπτη που ταυτόχρονα αποτελεί πολίτη της Κυπριακής Δημοκρατίας ίσο έναντι του νόμου  της διοικήσεως και της δικαιοσύνης αντιλαμβάνομαι ότι με την παραλαβή της ειδοποίησης «Τύπου ΙΑ»,  31 ημέρες πριν την διενέργεια δημόσιου πλειστηριασμού της ακίνητης περιουσίας του, αυτό συνεπάγει ότι έχει στην διάθεση του κατά προσέγγιση 22 εργάσιμες μέρες για να  ασκήσει όλα τα ένδικα μέσα που προβλέπουν οι διατάξεις  του άρθρου 44Γ(3)(α εως ζ).

Αυτούσιο το λεκτικό του άρθρου 44Γ (2) του Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεων Νόμου 9/1965 παρατίθεται δίδοντας δική μου έμφαση ως προς την εφαρμογή των γεγονότων επί του νομοθετήματος.

 «  Σε περίπτωση που ο ενυπόθηκος οφειλέτης ή οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο πρόσωπο δεν συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της ειδοποίησης που του επιδίδεται δυνάμει των διατάξεων του εδαφίου (1), ο ενυπόθηκος δανειστής δύναται να επιδώσει στον ενυπόθηκο οφειλέτη και σε οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο πρόσωπο, δεύτερη έγγραφη ειδοποίηση, στην οποία να αναφέρεται ότι το ενυπόθηκο ακίνητο πρόκειται να πωληθεί με   πλειστηριασμό η ειδοποίηση επιδίδεται κατά τον Τύπο «IΑ» του Δευτέρου Παραρτήματος, εντός περιόδου όχι μικρότερης των τριάντα (30) ημερών από την καθορισμένη ημέρα και ώρα πώλησης του ενυπόθηκου ακινήτου»  

Το ερώτημα που θέτω προς κρίση και αξιολόγηση υπό την εκτελεστική εξουσία και από το Ανώτατο Δικαστήριο , που θα έπρεπε να αποτελεί φύλακα και υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε ένα Κράτος Δικαίου είναι  το εξής :

Υπάρχει δυνατότητα εντός χρονικής περιόδου 22 ημερών, όποια εκτελεστική αρμόδια υπηρεσία σε συνεργασία με την νομοθετική εξουσία να αποφανθεί κατά πόσο η νομοθετικά προβλεπόμενη διαδικασία που εφεσιβάλλεται  από το πολίτη της Κυπριακής Δημοκρατίας  ως προς την ορθότητα της μπορεί αντικειμενικά σε αυτό το χρονικό πλαίσιο  να εκδικαστεί και να επικυρωθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο ως την υπέρτατη νομοθετική εξουσία ;

 Είναι ευρέος γνωστό, διαδεδομένο και αναγνωρίζεται ως κύριο αντικείμενο συζήτησης από την εκτελεστική και τη νομοθετική εξουσία η αδυναμία αμεσότητας και ταχείας απονομής της δικαιοσύνης. Στατιστικά το χρονοδιάγραμμα για πλήρης τελεσιδικία μιας αγωγής σε πρωτοβάθμιο και μετά δευτεροβάθμιο δικαστήριο καθορίζεται στα 10 χρόνια κατά προσέγγιση και εύλογα διερωτώμαι κατά πόσο  υπάρχει δυνατότητα εκδίκασης πρωτογενής αίτησης έφεσης κατόπιν γραπτών αγορεύσεων μετά από καταχώρηση ένστασης, έκδοσης απόφασης από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, της οποίας το αποτέλεσμα να μπορεί να επικυρωθεί κατόπιν έφεσης στο Ανώτατο Δικαστήριο Κύπρου εντός χρονικής περιόδου 22 ημερών.

Ξετυλίγοντας την ανισότητα που έχει δημιουργηθεί μεταξύ δύο συμβαλλόμενων μερών που φαινομενικά ένα εκ των δύο έχει ασθενέστερη θέση ισχύος έναντι του άλλου , θεωρώ ότι το υφιστάμενο νομοθέτημα το οποίο απολαμβάνει ισχύ για πέραν των 5 ετών από την ημέρα δημοσίευσης του χρίζει σοβαρής συζήτησης ως προς την συνταγματικότητα του με τα θεμελιώδης δικαιώματα που προκύπτουν από το Σύνταγμα. Συζήτηση η οποία αναπόφευκτα δεν μπορεί στην βάση των προνοιών του υφιστάμενου νομοθετήματος να οδηγηθεί ενώπιων της υπέρτατης νομοθετικής εξουσίας προς αξιολόγηση ένεκα του ότι η ακίνητη περιουσία της οποίας τα δικαίωμα ως προς την απόλαυση μετά την διενέργεια του πλειστηριασμού έχει ήδη επηρεαστεί. Ενώ τυχόν προωθήσει υπεράσπισης μετά την διενέργεια του πλειστηριασμού σε οποία νομοθετική εξουσία , θα αποτελέσει μια άνευ αντικειμένου νομική υπόθεση αφού το αποτέλεσμα θα έχει προδικαστεί από μια ιδιωτική εταιρεία που θα αποστερήσει το δικαίωμα Κύπριου πολίτη να απολαμβάνει την οικογενειακή του στέγη ή την στέγη από την οποία εξασφαλίζει τις ανάγκες διαβίωσης του.

Σε ένα Κράτος Δικαίου, επιβάλλεται η ισότητα στην βάση των πραγματικών γεγονότων πόσο μάλλον όταν η εκτελεστική διαδικασία σε συνεργασία με την νομοθετική εξουσία προτάσσει την ανάγκη και επικαλείται μεταρρυθμίσεις που θα επιφέρουν αποτέλεσμα ως προς την ταχεία απονομή δικαιοσύνης.  

Μιχαήλ Χριστοδούλα

Μέλος Δεξαμενής Νομικής Σκέψης

«Κράτος Δικαίου»

3 thoughts on “Ξετυλίγοντας την Ανισότητα …..

  1. KRISTIAS MODEST NATURE MADE IT DIFFICULT FOR HER NOT TO FIGHT WITH ALL MEANS AND LEGAL WAYS THE INJUSTICE OF A CORRUPTED LAW SYSTEM…KRISTIA IS INDEED OUTSTRIPPING ALL EXPECTATIONS OF SUCH A SEEMINGLY TIMID LAWYER..! BUT AS I KNOW ..THE SYSTEM IS BEING MANIPULATED FROM A BAD BOY FROM ABOVE AND NOBODY CAN UNDO THE INJUSTICE..ONLY GOD CAN DO THAT!!!!

  2. kristias modest nature made it difficult for her not to fight the injustice corrupted system..kristia is indeed outstripping all expectations of such a seemingly timid lawyer!!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *